پیام خوزستان - ایسنا / دانشگاه آبریستویث انگلیس رهبری یک پروژه بینالمللی ۲.۵ میلیون پوندی را بر عهده گرفته است که با تکیه بر فناوریهای نوین، به مقابلهای هدفمند با بیماری مالاریا در آفریقا میپردازد.
این پروژه سهساله که با حمایت مالی بنیاد گیتس اجرا میشود، تلاش دارد با شناسایی دقیق محلهای تکثیر پشههای ناقل مالاریا در زنگبار، یکی از مرگبارترین بیماریهای قابل پیشگیری جهان را مهار کند.
بازار ![]()
مالاریا همچنان یکی از جدیترین چالشهای بهداشت عمومی در آفریقای جنوب صحرا به شمار میرود و سالانه صدها هزار نفر، بهویژه کودکان، بر اثر آن جان خود را از دست میدهند. رویکرد این پروژه تمرکز بر مرحله ابتدایی چرخه زندگی پشههاست؛ یعنی زیستگاههای آبی محل رشد لاروها. هدف آن است که پیش از رسیدن پشهها به مرحله بلوغ و انتقال بیماری، چرخه حیات آنها مختل شود.
در این طرح، پهپادهای پیشرفته مجهز به حسگرهای مادون قرمز نزدیک و تصویربرداری حرارتی برای شناسایی پهنههای آبی به کار گرفته میشوند؛ حتی منابع آبیای که زیر پوشش متراکم گیاهی یا در مناطق صعبالعبور پنهان شدهاند. دادههای جمعآوریشده از طریق پهپادها با تصاویر ماهوارهای ترکیب میشود تا امکان نقشهبرداری گسترده و دقیق از زیستگاههای پرخطر بدون نیاز به عملیات میدانی گسترده فراهم شود.
هوش مصنوعی، ستون فقرات تحلیلی این پروژه است. الگوریتمهای یادگیری ماشین تصاویر دریافتی را پردازش میکنند و محلهای بالقوه تکثیر پشه را حتی در محیطهای پیچیدهای مانند شالیزارها، باتلاقها یا مناطق کشاورزی شناسایی میکنند. این تحلیل دادهمحور باعث میشود مداخلات بهداشتی دقیقتر، سریعتر و کمهزینهتر انجام شود.
در کنار فناوری، مشارکت جوامع محلی نقش محوری در موفقیت این برنامه دارد. تیم پروژه تلاش میکند با گفتوگو و آموزش، نگرانیهای اجتماعی را برطرف کرده و اعتماد عمومی نسبت به استفاده از فناوریهای نوین را تقویت کند. آموزش روشهای ساده و مؤثر برای از بین بردن لاروهای پشه پیش از بلوغ، بخشی از این راهبرد مشارکتی است.
در چارچوب پروژه، یک بسته ابزار دیجیتال متنباز نیز توسعه مییابد که شامل داشبوردی مرکزی برای برنامهریزی و پایش فعالیتهای کنترل پشه و یک اپلیکیشن موبایل برای استفاده نیروهای میدانی است. این سامانه، با ارائه دستورالعملهای استاندارد و پیشنهاد بهترین روشهای نقشهبرداری متناسب با نوع زمین و بودجه، الگویی مقیاسپذیر و قابل انتقال ایجاد میکند.
هدف نهایی این ابتکار، فراتر از زنگبار است؛ ایجاد مدلی جهانی، پایدار و مبتنی بر داده برای کنترل مالاریا که بتوان آن را در سایر مناطق درگیر این بیماری به کار گرفت و گامی جدی به سوی ریشهکنی یکی از قدیمیترین تهدیدهای سلامت بشر برداشت.