پیام خوزستان

آخرين مطالب

دستکاری شاخص محاسبه مهریه؟ علمي

دستکاری شاخص محاسبه مهریه؟
  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - حق‌الناسی که سال پایه و تورم ایجاد می‌کند.

درحالی که بانک مرکزی مدعی است سال 1400 را به عنوان مبنای محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده قرار داده است، اما یافته‌های به دست آمده از جداول منتشر شده از وبسایت‌های حقوقی نشان می‌دهد شاخص قیمت ‌مصرف‌کننده با سال پایه 95 برای تادیه دیون و پرداخت مهریه به قوه ‌قضاییه ارسال و این دوگانگی نوعی «دستکاری» در شاخص را به تصویر می‌کشد. پرداخت مهریه و دیون زمانی که تورم‌های پی‌درپی به یک اقتصاد وارد می‌شود کار دشواری است؛ چراکه نمی‌توان به راحتی فهمید ارزش این دیون طی زمان چه تغییری کرده است. برای رفع این چالش، از «شاخص قیمت مصرف‌کننده» استفاده می‌شود. طبق قانون، بانک مرکزی متولی محاسبه این شاخص و ارایه آن به قوه قضاییه است و برای محاسبه این شاخص باید یک سال را به عنوان سال پایه درنظر بگیرد. محاسبات نشان می‌دهد که نرخ تورم بانک مرکزی برمبنای سال پایه 95 بالاتر از سال پایه 1400 است. حال اگر بانک مرکزی سال پایه خود را برای محاسبه تورم به 1400 تغییر داده پس چرا دیون و مهریه مردم را با سال پایه 95 محاسبه می‌کند؟ علاوه بر اینکه چنین اقدامی با نص قانون در تضاد است آیا این کار به ضرر بدهکاران تمام نمی‌شود؟
«تورم» و «زمان»، همکارانی که مقایسه قیمت‌ها را سخت می‌کنند
تورم به معنای رشد سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات است که از افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده به دست می‌آید. حال اگر به ‌طور پی‌درپی سطح عمومی قیمت‌ها رشد کند، بعد از گذشت زمان قیمت کالا و خدمات با چیزی که در سال‌های قبل بوده، تفاوت زیادی پیدا می‌کند و این تفاوت خود را در ارزش واقعی کالا و خدمات هم نشان می‌دهد. به عبارت دیگر رشد تورم می‌تواند بر ارزش واقعی کالاها در گذر زمان اثرگذار باشد. به این معنا که ارزش واقعی هر کالا یا خدمت باتوجه به تورم در هر مقطع زمانی تغییر پیدا می‌کند. حالا برای درک بهتر اتفاقی که رخ داده یک مثال را درنظر بگیرید. فرض کنید مهریه شخصی در سال 1380 برابر با 100 میلیون تومان بوده. طبیعتا ارزش مهریه فرد باتوجه به تورم تحمیل شده بر اقتصاد ایران پایین آمده و قدرت خرید 100 میلیون تومان در سال 1402 با سال 1380 اصلا قابل مقایسه نیست. برای رفع این مشکل باید سازوکاری طراحی شود تا بتوان در هر لحظه از زمان، ارزش کالاها و دیون گذشته را به قیمت‌های روز محاسبه کرد. به بیان دیگر، باید راهکاری باشد تا مشخص شود اگر کالا و خدمات قدیمی قرار بود امروز قیمت‌گذاری شود، ارزش روز آنها چقدر می‌شد؟ یکی از ابزارهایی که به تحقق این هدف کمک می‌کند، «شاخص قیمت» است. اما این شاخص چیست؟ چه کسی آن را محاسبه می‌کند و چطور می‌تواند به تعدیل قیمت‌ها کمک کند؟
شاخص قیمت و راه‌حلی برای مقایسه قیمت‌ها در دو زمان متفاوت
شاخص قیمت مصرف‌کننده از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی است که بیانگر سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات مصرفی در هر مقطع زمانی است. برای محاسبه این شاخص ابتدا یک سبد مشخص از کالا و خدمات درنظر گرفته می‌شود، سپس به هر کالا یک ضریب اختصاص می‌دهند که برگرفته از اهمیت و وزن مصرف این کالا توسط خانوارها است. در مرحله نهایی، با استفاده از ضرایب تخصیص‌ داده شده، شاخصی به دست می‌آید که نشان‌دهنده وضعیت عمومی قمیت‌ها در هر زمان است.
حال برای اینکه مشکل «زمان» در محاسبات رفع شود، مفهومی به نام «سال پایه» به این فرآیند اضافه می‌شود. به بیان دیگر، برای محاسبه شاخص مصرف‌کننده، یک «سال مشخص» به عنوان «سال پایه» انتخاب می‌شود که در آن میانگین همه قیمت‌ها در تمام ماه‌های آن سال برابر با 100 درنظر گرفته می‌شود. حال در سال‌های بعد، شاخص قیمت یا بیشتر از 100 (افزایش قیمت) یا کمتر از 100 (کاهش قیمت) می‌شود. با این فرمول، تغییرات شاخص قیمت مصرف‌کننده برابر با تورم مصرف‌کننده درنظر گرفته می‌شود.
سال پایه مرکز آمار
مرکز آمار که به‌ طور رسمی متولی ارایه آمار تورم است؛ سال 1395 را به عنوان سال پایه خود قرار داده بود اما از ابتدای امسال، سال پایه را به 1400 تغییر داد. علت تغییر سال پایه این است که با مرور زمان، الگوی مصرف مردم دگرگون می‌شود و برخی کالاها به سبد مصرفی آنها اضافه یا از آن حذف می‌شود. به همین دلیل لازم است تا هر چند وقت یک بار سال پایه تغییر کند تا ضرایب مورداستفاده در شاخص قیمت به‌روز شود. اکنون سال پایه مرکز آمار برای محاسبه تورم مصرف‌کننده، سال 1400 است.
سال پایه بانک مرکزی
البته بانک مرکزی که دیگر متولی ارایه آمارهای تورمی است، داده‌های منظمی از تورم مصرف‌کننده با سال پایه 1400 منتشر نکرده است. با این حال، در ابتدای امسال اعلام شد که محاسبه شاخص قیمت بر پایه سال 1400 در بانک مرکزی نیز شروع شده است. اما سوال این است که چرا بانک مرکزی در رویکردی دوگانه و عجیب، شاخص قیمت بر پایه سال 1395 را به عنوان مبنای رد دیون و مهریه به قوه قضاییه اعلام کرده است؟ توجه کنید که اعلام شاخص بر پایه قیمت سال 95 یا 1400 بسیار مهم است، چون از آن در خسارت ناشی از کاهش ارزش پول بین بدهکار و طلبکار استفاده می‌شود و هر یک از این دو سال پایه، عواقب متفاوتی بر طرفین بدهکار و طلبکار دارد.
نقش شاخص قیمت در سود و زیان طلبکار و بدهکار
اهمیت سال پایه مورد نظر بانک مرکزی زمانی مشخص می‌شود که بدانیم شاخص قیمت مصرف‌کننده این مرکز چه کاربردهایی دارد؟ طبق قانون، بانک مرکزی موظف است تا شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی را به‌ طور سالانه جهت «محاسبه میزان مهریه به وجه رایج»، حداکثر تا پایان خرداد ماه هر سال دراختیار قوه قضاییه قرار دهد. براساس مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص «خسارت تاخیر تادیه چک» و همچنین ماده 522 قانون دین، بانک مرکزی موظف به اعلام «شاخص قیمت مصرف‌کننده» به «مراجع قضایی و دادگاه‌ها» است. طبق نامه‌ای که در سایت «اختبار» منتشر شده، بانک مرکزی این شاخص را تا سال 1401 در فروردین 1402 محاسبه و به قوه ‌قضاییه ارسال کرده است. چندی پیش، این جدول تا مهر سال جاری به‌روز شد و در وبسایت‌های حقوقی قرار گرفت. در این به‌روزرسانی مانند گذشته شاخص برمبنای سال پایه 1395 محاسبه شده است. این شاخص‌ برای محاسبه ارزش فعلی مهریه است و به صورت خاص برای قوه‌ قضاییه ارایه شده است.
حق‌الناسی که سال پایه و تورم ایجاد می‌کند
طبق جدول به‌روز شده، شاخص قیمت مصرف‌کننده با سال پایه 95 در مهر سال جاری برابر با 995.9 برآورد شده است. این رقم در مهر سال گذشته برابر با 649.5 بوده است. بنابراین رشد نقطه به نقطه این شاخص که برابر با تورم یک‌ساله است 54درصد می‌شود. این درحالی است که بانک مرکزی اعتقاد دارد نرخ تورم پایین‌تر است و اخیرا حتی نرخ تورم 54درصدی را تکذیب و عنوان کرده که نرخ تورم مهر ماه به مراتب کمتر از نرخ تورمی 54درصدی است.
زنجیره‌ای از سوال‌ها
حالا نوبت سوال کردن است: اگر جابه‌جایی سال پایه از 95 به 1400 باعث کاهش نرخ تورم می‌شود پس چرا پرداخت مهریه و بدهی هنوز با سال پایه 95 که نرخ تورم آن بالاتر است، محاسبه می‌شود؟ بانک مرکزی گفته بود هدف از تغییر سال پایه محاسبه تورم به سال 1400، «واقعی‌تر شدن» آمارها بوده است؛ اگر تورم با سال پایه 95 دقیق و واقعی نبوده، چرا تادیه دیون و محاسبات مربوط به مهریه در قوه ‌قضاییه همچنان با سال پایه 95 محاسبه می‌شود؟ آیا این روش محاسبه، به نفع طلبکاران و به ضرر بدهکاران نیست؟ آیا مساله حق‌الناس در این محاسبات درنظر گرفته شده است؟ از طرف دیگر، اگر معیار قرار دادن سال 95 به عنوان سال پایه صحیح است، چرا بانک مرکزی تورم 54درصدی محاسبه‌ شده براساس آن را تکذیب کرده است؟ آیا اگر در محاسبه خسارت تادیه شاخص جدید تعریف شده، نسبت این شاخص با متن قانون که تاکید بر ارایه شاخص قیمت مصرف‌کننده دارد چیست؟ با توجه به اینکه بانک مرکزی نرخ تورم را بر پایه شاخصی ارایه می‌کند که وجود ندارد این اتفاق به شکلی دستکاری شاخص نیست؟ آیا جواب این سوالات هر چه که باشد نمی‌تواند این گزاره را نقض کند که «یک‌دست ‌نبودن محاسبات آماری دردسرساز است.» شاید در توضیح این مساله بتوان گفت که بانک مرکزی برای محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده روش کار خود را تغییر داده است. اما همچنان فضای پرابهام شاخص تادیه دیون و مهریه باقی است. جایی که بدهکاران باید با سال پایه 95 یعنی 7 سال پیش، بدهی خود را بدهند؛ ‌اما در رسانه‌ها و فضای عمومی، بانک مرکزی به‌ شدت بر طبل «کاهش تورم» تا سطح 47.5درصد می‌کوبد و دلیل آن را هم «تغییر سال پایه» عنوان می‌کند. 

لینک کوتاه:
https://www.payamekhuzestan.ir/Fa/News/796787/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تشویق کوین یامگا توسط هواداران استقلال

بازیکن جنجالی، دور از حواشی آخرین دیدار با استقلال!

پاسخ کوین یامگا به ابراز احساسات هواداران استقلال

برتری بانک شهر و ستارگان ساری در هفته دوم لیگ برتر کشتی آزاد

عسگری و حیدری فینالیست نشدند؛ حذف 2 کاراته‌کا از قهرمانی آسیا

صحبت های رئیس اتحادیه طلا و جواهر از دلایل گران شدن سکه

حباب سکه در بازار 7 میلیون و 750 هزار تومان شد

وزیر اقتصاد مدل حمایت دولت از بازار سرمایه را مشخص کرد

معاون رئیس‌جمهور: بودجه سال 1404 در سه بخش به مجلس تقدیم می‌شود

شاهنامه فردوسی یکی از ارزشمندترین میراث کشور است

کتاب‌هایی با موضوع سوگ و پذیرش خود برای بچه‌ها

محمود حکیمی درگذشت

گزارش توئیتری سخنگوی دولت درباره عیادت از سفیر ایران در لبنان

دیدار صمیمانه میهمانان اجلاس وحدت اسلامی با سید حسن خمینی

سرپرست سفارت افغانستان به وزارت امور خارجه احضار شد

عیادت رئیس جمهور از مجروحان جنایت اخیر رژیم صهیونیستی در لبنان

انتظار یک نماینده از رئیس جمهور درخصوص انتخاب استانداران

امام جمعه موقت تهران: رژیم صهیونسیتی قدرت بازدارندگی خود را از دست داده است

نشریه نزدیک به کنگره آمریکا: ایران در خاورمیانه پیروز شده است

جلایی پور: تغییر حکومت یعنی باز کردن درهای جهنم به روی ایران

امام‌ خطاب به نمایندگان: بجای دخالت در انتصابات دولت تکلیف نهادهای موازی قانون‌گذاری را مشخص کنید

رئیس دفتر رهبر انقلاب: انتظار می‌رود به زودی جواب ترور شهید هنیه داده شود

ماجرای بی‌احترامی مقام طالبان به سرود کشورمان با عذرخواهی پایان یافت/ داستان چه بود؟

آماده سازی نمایشگاهی از جنس ایثار و مقاومت در جاده باغرود + فیلم و عکس

پاسخ کوبنده جبهه مقاومت رژیم صهیونیستی را نابود خواهد کرد

خط حزب‌الله 462 | دفاع مقدّس ملّت ایران، سرمشق مقاومت امّت اسلامی

نمونه‌هایی از قطع بیمه کارگران ساختمانی؛ اشتباه بودنِ بازرسی‌ها تأئید شد، اما بیمه برقرار نشد!

برنامه های بزرگداشت هفته دفاع مقدس در ورامین تشریح شد

برنامه های هفته دفاع مقدس در ورامین تشریح شد

اعلام آمادگی گردان‌های سیدالشهدای عراق برای اعزام نیرو به لبنان

مه رقیق صبحگاهی و به تدریج افزایش باد غربی، سی ام شهریور

هدف ما تبدیل تیم زاگرس به قطب هندبال کشور است

توزیع بیش از 1.8میلیاردی لوازم‌التحریر در کاشان+فیلم

مقاومت آنتی‌بیوتیکی می‌تواند تا 25 سال آینده 39 میلیون قربانی بگیرد

برپایی نمایشگاه معبری از نور در دزفول

احتمال برقراری آتش‌بس در غزه پیش از اتمام دوره «بایدن» ضعیف است

خدمت به مردم؛ صادقانه و بدون منت

انجام 40 هزار عمل جراحی توسط کادر درمان دزفول در دفاع مقدس

امت واحده باید در مسیر عبادت خدا هوشیار باشد تا گرفتار انحراف نشود

قیس الخزعلی: موضع یمن در حمایت از فلسطین الگویی است که باید از آن استفاده کرد

مردم با همه وجود خود ایستاده اند تا پرچم ایران سرافراز و باشکوه بماند

دبیرکل عصائب اهل الحق: موضع یمن در حمایت از فلسطین الگویی است که باید از آن استفاده کرد

حمله موشکی جدید حزب‌الله به مواضع نظامیان صهیونیست / «المطله» زیر آتش مقاومت

فیلم | برگزاری همایش بین المللی وحدت و مقاومت در زاهدان

ملت ایران در دوران دفاع مقدس فرهنگ مقاومت را خلق کرد

هشدار زرد خیزش گردوخاک‌ و تندباد‌های لحظه‌ای در خوزستان

حمله موشکی جدید حزب‌الله به مواضع نظامیان صهیونیست

پیش بینی افزایش تدریجی دمای هوا در خوزستان

آغاز به کار انجمن خیران میراث‌ فرهنگی خوزستان

آلودگی هوا در دو شهر خوزستان