پیام خوزستان - ایسنا / نام تعدادی از استادان دانشگاههای معتبر جهان بدون اطلاع و رضایت آنها در فهرست نویسندگان مجلات کماعتبار منتشرکننده مقالات تولیدشده با هوش مصنوعی قرار گرفته و این موضوع نگرانیهایی درباره سوءاستفاده از هویت پژوهشگران و گمراه شدن دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایجاد کرده است.
نشریه تایمز هایر اجوکیشن در گزارشی بررسی کرده است که شماری از مجلات دانشگاهی کمتر شناختهشده، مقالاتی موسوم به «اراجیف هوش مصنوعی» (AI Slop) که محتوای انبوه و بیکیفیت تولیده شده با استفاده از هوش مصنوعی هستند را بدون اطلاع و رضایت استادان و پژوهشگران برجسته، به نام آنها منتشر کردهاند. این اقدام نگرانیهایی درباره جعل هویت علمی و گمراه شدن پژوهشگران جوان و دانشجویان دکتری ایجاد کرده است.
ماجرا زمانی برای «آلن سعید»، استاد علوم کامپیوتر دانشگاه گوتنبرگ، آشکار شد که گوگل اسکالر اعلانی درباره انتشار مقالهای با نام او در مجله «تحقیقات و نوآوری بینالمللی آمریکا» (AIJRI) برایش ارسال کرد. مقالهای با عنوان «سیستمهای اطلاعاتی حامی توسعه پایدار جهانی» در این مجله منتشر شده بود. موضوع مقاله تا حدودی با حوزه پژوهشی سعید، یعنی هوش مصنوعی و پایداری، ارتباط داشت، اما او هیچ نقشی در نگارش آن نداشت.
سعید با اشاره به محتوای مقاله گفت: اگر قرار بود درباره موضوعی مرتبط با این حوزه مقالهای بنویسد، انتشار چنین اثری چندان دور از انتظار نبود؛ اما بررسی متن و استنادهای آن نشان میداد که مقاله احتمالاً با هوش مصنوعی تولید شده و فاقد محتوای علمی قابل اعتناست.
او موضوع را به ثبتکننده دامنه مجله گزارش داد و در پاسخ به او اعلام شد که مقاله حذف شده است. با این حال، مقاله همچنان در وبسایت قابل مشاهده بود و تنها نام نویسنده آن تغییر کرده بود. تصاویر ارائهشده به نشریه «تایمز هایر اجوکیشن» نشان میدهد که طی دو روز، نام نویسنده مقاله چند بار تغییر کرده و یک متن واحد به سه فرد متفاوت نسبت داده شده است.
سعید در ادامه با دو مجله دیگر با نامهای «مجله آمریکایی تحقیقات و نوآوری چندرشتهای پیشرفته» (AJAMRI) و «مجله آمریکایی تحقیقات چندرشتهای» (AJFMR) مواجه شد. این دو نشریه نیز از طراحی گرافیکی مشابهی استفاده میکنند و سردبیر و اعضای هیئتمدیره مشترکی دارند.
در میان مقالات منتشرشده در AJAMRI، آثاری به نام شماری از دانشگاهیان سرشناس، از جمله «فیفی لی» و «کریستوفر منینگ» از دانشگاه استنفورد و «مایکل آی. جردن» و «استوارت راسل» از دانشگاه برکلی، دیده میشود.
بررسیها نشان میدهد دامنه اینترنتی هر سه مجله در سال ۲۰۲۶ ثبت شده، در حالی که وبسایتهای آنها آرشیوی از مقالات با تاریخ انتشار چند سال قبل را نمایش میدهند. این نشریات خود را مجلاتی با داوری علمی، دسترسی آزاد و حوزه فعالیت چندرشتهای معرفی میکنند و در وبسایتهایشان هزینه انتشار مقاله نیز درج شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در این وبسایتها، دو مجله AIJRI و AJAMRI برای انتشار مقالاتی با پنج نویسنده یا بیشتر که هیچیک هندی نباشند، ۲۰۰ دلار دریافت میکنند. هزینه اعلامشده در AJFMR نیز برای مقالات دارای یک تا چهار نویسنده ۸۰ دلار و برای مقالات دارای پنج نویسنده یا بیشتر ۱۰ دلار است.
سعید معتقد است این سه نشریه احتمالاً بخشی از یک مجموعه یا عملیات مشترک هستند. او با ابراز نگرانی از پیامدهای فعالیت این مجلات گفت: اگر دانشجوی دکتری تازهکاری نام یک استاد شناختهشده را در فهرست نویسندگان چنین مجلهای ببیند، ممکن است تصور کند ارسال مقاله به آن نشریه نیز قابل قبول است و او نمیخواهد که این اتفاق رخ دهد.
بر اساس گزارش تایمز هایر اجوکیشن، چندین استاد دانشگاه که نامشان در این نشریات بهعنوان نویسنده درج شده، تأکید کردهاند که مقالههای مورد اشاره را ننوشتهاند و اجازه استفاده از نامشان را نیز ندادهاند.
«جوره لسکووک»، استاد علوم کامپیوتر دانشگاه استنفورد، یکی از این افراد است. او در واکنش به انتشار مقالهای با نام خود اعلام کرد که نه مقاله را نوشته، نه در ارسال آن نقشی داشته و نه اجازه انتشار آن با نام خود را داده است. لسکووک همچنین گفت تا پیش از دریافت ایمیل تایمز هایر اجوکیشن از وجود چنین مقالهای بیاطلاع بوده و این اتفاق را کاملاً نگرانکننده میداند.
موضوع تنها به انتشار مقاله با نام دانشگاهیان محدود نمیشود. بررسی وبسایت این سه مجله نشان میدهد نام دهها پژوهشگر نیز بدون اطلاع آنها در فهرست اعضای هیئت تحریریه درج شده است. بیشتر این افراد به مؤسسات آموزش عالی هند وابستهاند.
«کاناکاراجو مانوپاتی»، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه ویرجینیا کامنولث، نیز به تایمز هایر اجوکیشن گفته است که هرگز عضویت در هیئت تحریریه این مجلات را نپذیرفته و پیش از مشاهده نام خود در وبسایت از وجود آنها اطلاعی نداشته است.
هر سه مجله نام «دنیش براون» را بهعنوان سردبیر معرفی کردهاند و شماره تماس واتساپ آنها نیز دارای پیششماره ایالات متحده است. تایمز هایر اجوکیشن برای دریافت توضیحات با این نشریات تماس گرفت، اما تا زمان انتشار گزارش پاسخی دریافت نکرده است.
در این گزارش از اصطلاح «AI Slop» استفاده شده که به محتوای بیکیفیت، سطحی و فاید ارزش علمی اشاره دارد که با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و اغلب بدون نظارت و ارزیابی دقیق انسانی تولید و منتشر میشود. این محتوا ممکن است از نظر ظاهری ساختاری شبیه به یک مقاله علمی داشته باشد ولی از انسجام علمی، استدلال معتبر و محتوای پژوهشی قابل اتکا نباشد.