پیام خوزستان - ایرنا / کودکانی که در سنین پایین، شنا یاد می‌گیرند، ممکن است در مهارت‌های کلاس درس نیز از همسالان خود جلوتر باشند. بر اساس یک پژوهش چهارساله، این مزیت رشدی حتی پس از در نظرگرفتن پیشینه اقتصادی اجتماعی خانواده‌ها هم باقی می‌ماند.
وقتی توان مالی خانواده کاهش می‌یابد، کلاس‌های شنا از نخستین هزینه‌هایی است که حذف می‌شود. بیشتر آموزشگاه‌های شنا خصوصی هستند و هزینه، بزرگ‌ترین مانع ثبت‌نام کودکان در این کلاس‌هاست. اما پیامدهای محرومیت از این کلاس‌ها ممکن است فراتر از ایمنی در آب باشد و به مهارت‌هایی مربوط شود که کودک هنگام ورود به مدرسه به آن نیاز دارد.
پژوهشی چهارساله با مشارکت نزدیک به ۷ هزار نفر و آزمون فردی ۱۷۷ کودک نشان می‌دهد کودکانی که زود شنا یاد می‌گیرند، در سواد، حساب و پیروی از دستورها ۵ تا ۱۸ ماه از همسالان خود جلوترند. این مزیت حتی با در نظر گرفتن پیشینه اقتصادی‌اجتماعی نیز باقی می‌ماند.
رابین یورگنسن (Robyn Jorgensen)، استاد بازنشسته دانشگاه کانبرا، در کتاب جدید خود با عنوان چرا کودکان خردسال باید شنا یاد بگیرند؟ این پژوهش را بررسی می‌کند.
شنا چگونه به مهارت‌های کلاسی کمک می‌کند؟
یورگنسن یافته‌ها را شاهدی بر این نمی‌داند که کودکان شناگر ذاتاً باهوش‌ترند. به گفته او، کلاس‌های شنا مهارت‌ها و عادت‌هایی را پرورش می‌دهند که کودک به کلاس درس می‌برد؛ برای مثال، کودکی که همراه مربی ضربه‌های پا را از یک تا ده می‌شمارد، ترتیب اعداد و تطبیق هر عدد با یک حرکت را تمرین می‌کند.
این پژوهش از گفت‌وگویی میان یورگنسن و لوری لارنس (Laurie Lawrence)، مربی شنا و عضو تالارهای مشاهیر شنای استرالیا و آمریکا، شکل گرفت. لارنس گمان می‌کرد کودکانی که زود شنا یاد می‌گیرند، برای مدرسه آماده‌تر به نظر می‌رسند.
یورگنسن توضیح می‌دهد: هیچ‌گونه شواهد رسمی برای تأیید این مشاهده وجود نداشت، اما لارنس و بسیاری دیگر در صنعت شنا این را دیده بودند.
برای بررسی این حدس فعالان صنعت شنا، یورگنسن و همکارانش از دو ابزار استاندارد سنجش رشد حرکتی و شناختی، مقیاس‌های رشدی حرکتی پی‌بادی (Peabody) و ارزیابی‌های وودکاک‌جانسون ۳ (Woodcock-Johnson III)، استفاده کردند. این ابزارها بر پایه داده‌های سرشماری ملی تنظیم شده‌اند تا معیاری برای مقایسه عملکرد کودکان با جمعیت گسترده‌تر فراهم کنند.
نتایج حتی یورگنسن را هم شگفت‌زده کرد. او می‌گوید: مشاهدات اولیه‌ام کنجکاوی‌ام را برانگیخت، اما همچنان تردید داشتم. من پیشینه شنا ندارم و هیچ منفعت شخصی در اثبات یا رد حدس لارنس نداشتم. علاقه‌ام به شنا تنها به این دلیل بود که مادربزرگ بودم و می‌خواستم فرزندان و نوه‌هایم در آب ایمن باشند.
فراتر از سواد و حساب، پژوهش نشان می‌دهد کودکانی که در سنین پایین شنا یاد می‌گیرند، اجتماعی‌ترند و در رشد شناختی، مهارت‌های زبانی و تنظیم هیجانی (توانایی کنترل احساسات) مزیت دارند.
یورگنسن می‌گوید: می‌توان با اطمینان گفت که شنا، کودکان را برای ورود به مدرسه و سال‌های تحصیلی آماده‌تر می‌کند.
به گفته او، مهارت‌ها و عادت‌هایی که کودک در کلاس شنا یاد می‌گیرد (مثل شمارش، پیروی از دستور، تمرکز و نظم) به او کمک می‌کند وقتی به مدرسه می‌رود، راحت‌تر با محیط آموزشی کنار بیاید.
کلاس‌های گران و استخرهای دور
دسترسی به این مزیت‌ها به‌شدت نابرابر است. تحلیل یورگنسن نشان می‌دهد آمریکا و چین بیشترین نابرابری را در این زمینه دارند؛ در این کشورها، فقط خانواده‌های بسیار مرفه توانایی پرداخت منظم هزینه کلاس‌های شنا را دارند. سنگاپور، استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی هم با موانع اقتصادی و جغرافیایی روبه‌رو هستند.
یکی از افرادی که در این پژوهش شرکت کرده، اهل زیمبابوه است. وی می‌گوید: شنا در آفریقا هنوز تجملی تلقی می‌شود. اگر در این کشور کارگر باشید و سطح درآمدتان پایین‌تر از متوسط باشد، اولویت شما ثبت‌نام فرزندتان در کلاس شنا نیست؛ بلکه تأمین غذای خانواده است.
حتی رسیدن به استخر هم دشوار است. در استرالیا، خانواده‌های مزارع دورافتاده ممکن است صدها کیلومتر تا نزدیک‌ترین استخر سفر کنند. پژوهش از محرومیت مضاعف برای کودکان کم‌درآمد و روستایی سخن می‌گوید: کودکانی که هم کمترین دسترسی را به کلاس‌های شنا دارند و هم با بیشترین خطر غرق‌شدن مواجه هستند.
ضرورت یارانه‌ای‌کردن کلاس‌های شنا
با افزایش هزینه‌های زندگی که خانواده‌ها را در سراسر جهان تحت فشار گذاشته است، یورگنسن از دولت‌ها می‌خواهد حمایت مالی بیشتری از کلاس‌های شنای کودکان، به‌ویژه برای خانواده‌های کم‌درآمد، داشته باشند. او استدلال می‌کند دولت‌ها هم انگیزه اخلاقی دارند و هم انگیزه مالی؛ چون هر سال میلیاردها دلار برای کاهش نابرابری‌ها در پیشرفت تحصیلی هزینه می‌کنند.
یورگنسن می‌گوید: این پژوهش نشان داده حتی با در نظر گرفتن پیشینه اقتصادی‌اجتماعی، کودکانی که در کلاس‌های باکیفیت شرکت می‌کنند، عملکرد بهتری از میانگین کودکان هم‌سن خود دارند. منطقی است که دولت ارائه یا یارانه‌ای کردن شنای سال‌های اولیه را برای خانواده‌های محروم در نظر بگیرد.
او می‌افزاید: سرمایه‌گذاری در کلاس‌های باکیفیت شنا از نظر سیاسی هم هوشمندانه است. هزینه این کلاس‌ها می‌تواند بالا باشد، اما اگر سیاست‌هایی برای یارانه دادن به والدین یا ایجاد برنامه‌های شنا برای خانواده‌های محروم طراحی شود، می‌تواند کمک چشمگیری به این کودکان باشد.