پیام خوزستان - متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ، با تشریح علل و راه‌های انتقال عفونت‌های قارچی گفت: گرما و رطوبت یکی از عوامل اصلی و محیط‌های مناسب برای رشد و تکثیر قارچ‌ها هستند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان ، دکتر فرید یوسفی اظهار داشت: عفونت‌ها عوامل مختلفی از جمله باکتری‌ها و ویروس‌ها دارند و قارچ‌ها دسته‌ای دیگر از عوامل بیماری‌زا هستند که در شرایط مختلف می‌توانند عفونت ایجاد کنند. عفونت‌های قارچی شامل طیف گسترده‌ای می‌شوند و همیشه هم منحصر به پوست نیستند، اما بخشی از آنها، لایه‌های پوست، پوست سر و ناخن‌ها را درگیر می‌کنند.
دکتر یوسفی با اشاره به عوامل موثر در رشد قارچ‌ها بیان کرد: یکی از عوامل اصلی و محیط‌های مناسب برای رشد و تکثیر قارچ‌ها، گرما و رطوبت است. هر میکروب و قارچ برای ادامه حیات و تکثیر به شرایط محیطی خاصی نیاز دارد و در مورد عفونت‌های قارچی پوست، گرما و رطوبت از مهم‌ترین عوامل خطر محسوب می‌شوند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تأکید کرد: عفونت‌های قارچی تنها پوست را درگیر نمی‌کنند. برخی قارچ‌ها می‌توانند حتی در احشا و اندام‌های داخلی نیز باعث عفونت شوند، اما عفونت‌های قارچی سطحی می‌توانند پوست بدن، پوست سر و ناخن‌ها را درگیر کنند؛ این نواحی از نقاط شایع درگیری قارچی هستند.
این متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به علائم عفونت‌های قارچی گفت: علائم این عفونت‌ها بسته به محل درگیری، مشترک یا اختصاصی هستند. ممکن است روی پوست به صورت بثورات جلدی، گاهی به شکل حلقوی و قرمز در پوست‌های روشن و خاکستری یا قهوه‌ای در پوست‌های تیره‌تر بروز کند. معمولاً با خارش و گاهی با پوسته‌ریزی همراه است، در ناحیه سر علاوه بر خارش می‌تواند باعث ریزش مو شود و در ناخن‌ها موجب ضخیم‌شدگی، تغییر رنگ و شکل و حتی شکنندگی ناخن شود. افراد در صورت مشاهده این علائم باید به پزشک مراجعه کنند.
وی ادامه داد: بسیاری از بیماری‌های پوستی ممکن است علائمی شبیه به عفونت قارچی مانند قرمزی یا تغییر رنگ پوست داشته باشند. از این رو، شکل ضایعه، محل آن، میزان پوسته‌ریزی و نوع درگیری پوستی در معاینه می‌تواند تا حد زیادی در تشخیص کمک‌کننده باشد و در بسیاری از موارد نیاز به آزمایش نیست، اما در برخی موارد اگر پزشک لازم بداند برای اطمینان از وجود یا عدم وجود عفونت قارچی، آزمایش درخواست می‌کند.
دکتر یوسفی با تأکید بر واگیردار بودن عفونت‌های قارچی پوست، درباره راه‌های انتقال آن، خاطرنشان کرد: این عفونت‌ها می‌توانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند و یکی از راه‌های انتقال، تماس مستقیم با فرد یا حیوان آلوده است. حیوانات خانگی نیز ممکن است به عفونت قارچی مبتلا شوند، بنابراین، تماس با آنها خطرناک است. راه دیگر، تماس غیرمستقیم با سطوح و اشیای آلوده می‌باشد. اگر فرد یا حیوان آلوده، قارچ روی سطوح برجای گذارد و فرد دیگری با این اشیا یا سطوح آلوده تماس پیدا کند، ممکن است به عفونت قارچی مبتلا شود. لباس، حوله، شانه، جوراب و کفش نیز می‌توانند ناقل قارچ باشند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: محیط‌های مرطوب مانند استخر‌ها و حمام‌های عمومی بسیار مستعد انتقال قارچ هستند و استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند حوله، لباس، جوراب و کفش، احتمال انتقال عفونت‌های قارچی را افزایش می‌دهد. در نواحی از بدن مانند پاها، کشاله ران‌ها و زیر بغل، شیوع این عفونت‌ها بالاتر است، بنابراین لباس زیر، حوله، جوراب و کفش از جمله وسایلی هستند که می‌توانند در انتقال قارچ نقش بیشتری داشته باشند.
وی اظهار داشت: محیط‌های گرم و مرطوب، تماس‌های مستقیم با فرد آلوده در مدرسه، خانه یا محیط‌هایی مانند آنها، از عوامل وجود خطر ابتلا به این عفونت‌ها هستند. قارچ سر به‌ویژه در کودکان معمولاً بیشتر دیده می‌شود. همچنین کسانی که در مشاغل خاص با محیط‌های صنعتی و کار‌های سنگین سر و کار دارند و همچنین ورزشکاران، به دلیل تعریق زیاد و محیط گرم، در معرض خطر بیشتری هستند و ورزش‌های تماسی مانند کشتی نیز از این نظر حائز اهمیت هستند.
دکتر یوسفی ضمن بیان اینکه رعایت بهداشت اصل مهمی در پیشگیری است، توضیح داد: با توجه به راه‌های انتقال عفونت‌های قارچی، نواحی پوست خصوصاً نواحی که تعریق زیاد دارند، باید خشک و تمیز نگه داشته شود، همچنین نباید با افراد مشکوک به عفونت قارچی یا حیوانات آلوده تماس داشت و حیوانات خانگی نیز باید مرتب از نظر بهداشتی و سلامت بررسی شوند. وسایل شخصی نباید به اشتراک گذاشته شود. همچنین ضروری است که در مکان‌های مرطوب مانند حمام‌های عمومی و استخر‌ها حتماً از صندل استفاده شود، زیرا راه رفتن با پای برهنه در این محیط‌ها خطرناک است.
این متخصص بیماری‌های عفونی درباره بروز خارش در برخی نواحی بدن گفت: خارش علل بسیار متفاوتی دارد که برخی علل عفونی و برخی غیرعفونی هستند؛ حساسیت‌ها، درماتیت‌ها و حتی برخی بیماری‌های سیستمیک و داخلی مانند مشکلات کبدی از جمله علل ایجاد خارش در بدن به شمار می‌رود. بنابراین، به تنهایی نمی‌توان علت را مشخص کرد، چرا که قارچ معمولاً علائم دیگری مانند تغییر رنگ پوست دارد و گاهی ضایعه بسیار جزئی است که با معاینه دقیق پزشک مشخص می‌شود.
وی با اشاره به اینکه درمان بیماری‌های قارچی بسته به نوع، محل و شدت، متفاوت است، گفت: با این وجود، در خانه هم احتمال انتقال قارچ وجود دارد و اگر یک عضو خانواده مبتلا شود، سایر اعضا باید علائم را جدی بگیرند و در صورت بروز علائم مشابه حتماً به پزشک مراجعه کنند. ممکن است یک نفر دچار قارچ شود و دیگری در خانه خارش داشته باشد، اما علت خارش او اگزما باشد، بنابراین درمان خودسرانه و یکسان برای همه افراد توصیه نمی‌شود.
وی اظهار داشت: درمان قارچ‌های پوستی بسته به نوع قارچ، محل درگیری (پوست، ناخن یا پوست سر)، شدت و گسترش عفونت، کاملاً متفاوت است. گاهی یک دوره دو هفته‌ای درمان موضعی ساده کافی است، اما در مواردی که عفونت وسیع‌تر، شدیدتر و یا مقاوم‌تر باشد، ممکن است داروی خوراکی ضدقارچ و چندین هفته یا حتی بیش از یک ماه درمان لازم باشد.