پیام خوزستان - تورم شهریور در هر سه مقیاس افزایش یافت؛ قیمتهای مصرفی در نیمه نخست سال حدود ۳۴ درصد بالا رفت و هزینه سبد مصرفی به دو برابر شهریور گذشته نزدیک شد.
قیمتها در ۶ ماه، حدود یکسوم بالاتر رفتند؛ آن هم پیش از رسیدن اقتصاد ایران به نیمه دوم سال. گزارش مرکز آمار نشان میدهد سطح عمومی قیمتها از پایان اسفند ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ حدود ۳۴٫۴ درصد افزایش یافته است. همزمان، تورم نقطهای به ۸۹٫۸ درصد رسیده؛ یعنی خانوارها برای خرید سبد یکسان کالا و خدمات، بهطور متوسط نزدیک به دو برابر شهریور گذشته هزینه میکنند.
تورم ماهانه شهریور به ۴٫۲ درصد رسید؛ نرخی که در مرداد ۳٫۴ درصد و در تیر ۳٫۱ درصد بود. بنابراین، کاهش سرعت گرانی در ابتدای تابستان دوام نیاورد و قیمتها در پایان این فصل با آهنگ تندتری افزایش یافتند. تورم سالانه نیز با افزایش ۳٫۷ واحد درصدی نسبت به مرداد، به ۷۳٫۶ درصد رسیده است.
این اعداد از دو فشار همزمان خبر میدهند: افزایش دوباره سرعت رشد قیمتها در مقیاس ماهانه و سنگینترشدن بار گرانی در مقیاس دوازدهماهه. اگرچه تورم ماهانه شهریور از جهش ۸٫۸ درصدی اردیبهشت کمتر است، روند دو ماه اخیر نشانی از تثبیت کاهش تورم ندارد.
در چنین شرایطی، کندشدن موقت رشد قیمتها نیز فرصت چندانی برای جبران فشار هزینهها فراهم نکرده است. سبد مصرفی هر ماه گرانتر شده و فاصله هزینه خرید آن با سال گذشته افزایش یافته است؛ وضعیتی که برای خانوارهایی با درآمد ثابت، به معنای محدودترشدن امکان خرید همان کالاها و خدمات قبلی است.
قیمتها در نیمه نخست سال ۳۴ درصد بالاتر رفتند
پس از افت تورم در تیر، تنها دو ماه طول کشید تا نرخ ماهانه دوباره از مرز چهار درصد عبور کند. تورم ماهانه که در فروردین ۱۴۰۵ معادل ۵ درصد بود، در اردیبهشت به ۸٫۸ درصد رسید و سپس در خرداد به ۵٫۹ درصد کاهش یافت. افت این نرخ به ۳٫۱ درصد در تیر، پایینترین رقم نیمه نخست سال را ثبت کرد؛ اما مرداد و شهریور مسیر دیگری داشتند.
تورم ماهانه در مرداد به ۳٫۴ درصد و در شهریور به ۴٫۲ درصد افزایش یافت. به این ترتیب، سرعت رشد قیمتها در شهریور نسبت به مرداد ۰٫۸ واحد درصد و نسبت به تیر ۱٫۱ واحد درصد بیشتر شد. این افزایش، بازگشت شتاب گرانی در پایان تابستان را نشان میدهد، هرچند نرخ شهریور همچنان پایینتر از سه ماه نخست سال است.
اثر این افزایشهای پیدرپی در شاخص قیمت آشکار است. شاخص از ۵۴۳٫۲ در پایان اسفند گذشته به ۷۲۹٫۸ در شهریور رسیده؛ افزایشی حدود ۳۴٫۴ درصد در شش ماه. بنابراین، سبدی که در پایان سال گذشته ۱۰۰ واحد پول هزینه داشت، در شهریور حدود ۱۳۴٫۴ واحد پول هزینه دارد. کاهش مقطعی نرخ تورم ماهانه نیز این گرانی انباشته را برنگردانده؛ زیرا قیمتها حتی در ماههای کمشتابتر همچنان افزایش یافتهاند.
سبد مصرفی در آستانه ۲ برابر شدن؛ تورم سالانه همچنان صعودی است
فاصله هزینه زندگی با سال گذشته، در شهریور به بزرگترین مقدار در سری ماهانه مورد بررسی رسید. تورم نقطهای از ۳۸٫۹ درصد در فروردین ۱۴۰۴ به ۷۱٫۸ درصد در اسفند همان سال افزایش یافت و در شهریور امسال به ۸۹٫۸ درصد رسید. به بیان ساده، هزینه متوسط سبد یکسان مصرفی نسبت به شهریور گذشته نزدیک به ۹۰ درصد بیشتر شده است.
در نیمه نخست امسال، جهش اصلی این نرخ در اردیبهشت رخ داد؛ زمانی که تورم نقطهای از ۷۲٫۵ درصد فروردین به ۸۳٫۹ درصد رسید. نرخ خرداد ۸۸٫۶ درصد بود و کاهش مختصر تیر به ۸۷٫۹ درصد نیز در دو ماه بعد جای خود را به افزایش دوباره داد.
همزمان، تورم سالانه از ۵۰٫۶ درصد در پایان سال گذشته به ۷۳٫۶ درصد در شهریور رسید؛ افزایشی ۲۳ واحد درصدی فقط در ۶ ماه. این نرخ در تمام ماههای نیمه نخست سال بالا رفته است. تورم سالانه، تغییر میانگین قیمتها در دوازده ماه اخیر نسبت به دوازده ماه پیش از آن را نشان میدهد. بنابراین، افزایش آن حتی هنگام کاهش موقت تورم ماهانه، بیانگر ادامه اثر گرانیهای گذشته بر میانگین هزینه زندگی است؛ فشاری که تا پایان تابستان همچنان سنگینتر شده است.