پیام خوزستان - مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران از اجرای برنامههای هوشمندسازی و پیشگیرانه برای ارتقای آمادگی این شرکت در مدیریت شرایط اضطراری و مقابله با تهدیدات خبر داد.
علیرضا نجومی در گفتوگو با خبرنگار شانا، با اشاره به تخصص و ایمان راسخ آتشنشانان، گفت: شرکت ملی نفت ایران آتشنشانی را حوزهای تخصصی میداند و با ایجاد همگرایی بین همکاران در دیگر واحدهای عملیاتی و تعمیراتی، شبکهای جامع برای پاسخگویی به شرایط اضطراری ایجاد کرده است.
وی همسویی نزدیک با مجموعههای ایمنی، امداد و نجات، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران را از ارکان اصلی موفقیتها دانست و افزود: بسیج یک سیستم مدیریتی جامع در حوزه ایمنی، امداد و نجات و پدافند غیرعامل است که با اقدامهای ویژهای به تحقق اهداف سازمان کمک کرده است.
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با تبیین ساختار نظام این مدیریت تصریح کرد: این نظام، ساختاری منسجم و نهادینهشده در شرکت ملی نفت ایران است. سیستم مدیریت اچاسائی فقط به یک واحد ویژه محدود نمیشود، بلکه بر همگرایی و ایجاد ارزش افزوده در تکتک واحدهای سازمان استوار است. زمانی که میگوییم سیستم مدیریت اچاسائی بهدرستی کار میکند، به این معناست که همه بخشها بهگونهای همگرا شدهاند که فرایندهای ایمنی را بهطور جامع و سیستمی زیر پوشش قرار دهند.
نجومی با اشاره به عملکرد موفق شرکت ملی نفت در دوران جنگ تحمیلی و شرایط بحرانی، بیان کرد: در حوزه پدافند غیرعامل و مدیریت بحران، شرکت ملی نفت ایران خوش درخشید. فعالیتهای جامع کارگروههای عالی در ستاد ملی نفت و ابلاغ مصوبههای دقیق و جامع، مانند نقشه راهی برای مقابله با شرایط اضطراری عمل کرد که توانست دشمن را به شگفتی بیندازد.
وی با تأکید بر محور «پیشبینی و پیشگیری» بهعنوان کلیدیترین راهبرد در حوزه ایمنی، یادآور شد: انجام اقدامهای زیربنایی در مدیریت ریسک و تهدیدات، نهفقط در شرایط فعالیت عادی، بلکه در رویارویی با شرایط اضطراری در همه نقاط عملیاتی زنجیره ارزش شرکت ملی نفت ایران، تضمینکننده ایمنی و پایداری عملیات خواهد بود.
تجهیز زنجیره ارزش نفت به اورژانسهای عملیاتی و تعیینتکلیف همه ایستگاههای آتشنشانی
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به دستاوردهای زیرساختی، گفت: تکمیل بیمارستان ۶۴ تختخوابه گچساران با حمایتهای مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، گامی بزرگ در ارتقای زیرساختها و رعایت مقررات و ضوابط است.
این مجموعه نهفقط یک بیمارستان، بلکه یک اورژانس عملیاتی برای مقابله با شرایط اضطراری است که بهطور کامل در سرویس قرار گرفته است.
نجومی از پیشرفتهای چشمگیر در حوزه ایمنی خبر داد و افزود: پارسال، تعیینتکلیف ایستگاههای آتشنشانی شرکت ملی نفت ایران با ۲۰ درصد پیشرفت آغاز شد و اکنون میتوانم بگویم همه نقاط عملیاتی از نظر ایستگاههای آتشنشانی و اورژانس بهطور کامل تعیینتکلیف شدهاند. این دستاورد حاصل خرد جمعی و همکاری مدیریت اچاسائی شرکت ملی نفت با اداره کل اچاسائی وزارت نفت و دیگر مدیریتهای ستادی بود.
بومیسازی تجهیزات و ارتقای ناوگان عملیاتی
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به راهبردهای ارتقای توانمندیهای جسمی، روحی و دانش فنی آتشنشانان، از نظاممندکردن مدیریت آتشنشانی بر اساس استانداردهای جهانی خبر داد و تصریح کرد: بیش از ۹۹ درصد این برنامههای آموزشی پایان یافته است.
نجومی با تأکید بر رویکرد حمایت از تولید داخلی، بیان کرد: ما در مسیر توانمندسازی شرکتهای داخلی حرکت میکنیم تا افزونبر ایجاد ارزش افزوده ملی، نیازهای عملیاتی خود را تأمین کنیم. با همین هدف، با حمایت هیئتمدیره شرکت ملی نفت، هفت دستگاه خودروی آتشنشانی استاندارد و مجهز در شرکت نفت مناطق مرکزی ایران به کار گرفته شده است و این روند در دیگر شرکتهای تابع در حال گسترش است.
وی به محور «پیشبینی و پیشگیری» نیز اشاره کرد و یادآور شد: مدیریت ریسک و تهدیدات در همه نقاط عملیاتی، از اکتشاف تا صادرات و بر اساس سناریوهای مبتنی بر ریسک تبیین شده است. از اقدامهای منحصربهفرد، استقرار سیستم مدیریت ایمنی فرایندها در عرصه ستادی و شرکتهای تابع بود که بهوسیله یک «آنالیز خلأ» جامع انجام شد تا ایمنی تجهیزات و تأسیسات فرایندی مجموعه بهطور کامل تضمین شود.
شفافسازی ساختاری و کاهش نرخ حوادث
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به پیادهسازی «نقشههای ذهنی» در تکتک واحدهای فرایندی، بیان کرد: موفق شدیم بیش از ۴۷۰ آیتم عملیاتی را در دستههای مختلف مدیریت اچاسائی تعریف و برای هریک از این فرایندها، یک «صاحب فرایند» مشخص کنیم. این عملکرد سبب شد از شمال تا جنوب کشور، هریک از کارکنان حوزه اچاسائی بهطور دقیق بدانند چه وظیفهای به عهده دارند تا بر اساس این سیاست راهبردی، آمار حوادث کاهش یابد.
نجومی با اشاره به استقرار سیستم مانیتورینگ لحظهای افزود: اکنون عملکرد ما بهگونهای است که مدیر عامل شرکت ملی نفت میتواند در هر لحظه و با یک نگاه، وضع عملکرد ما را ردیابی کند. این شفافیت در ردیابی، آرزوی ما بود که اکنون به حقیقت پیوسته است.
وی یادآور شد: بهکارگیری سیستم مانیتورینگ جیآیاس نهفقط در شرایط جاری، بلکه در زمان تهدیدها و سناریوهای جنگی نقش کلیدی در حفظ جان کارکنان و تداوم تولید پایدار ایفا میکند و سبب میشود مدیریت بحران با دقت و سرعت حداکثری در صحنه حادثه حضور یابد.
مدیریت «زمان طلایی» در صحنه حادثه
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با توجه به حساسیت زیاد زمان در عملیات اطفای حریق، به مفهوم «گلدن تایم» یا زمان طلایی اشاره کرد و گفت: در آتشنشانی، زمان طلایی تعیینکننده حجم خسارت و نجات جان انسانهاست. هرچه زمان رسیدن نیروها به صحنه حادثه کوتاهتر باشد، مدیریت اطفای حریق با موفقیت بیشتری انجام میشود. ما برای تحقق این هدف، سناریوهای جامع و ریسکمحوری را طراحی کردهایم که بر اساس آن، برای هر ناحیه عملیاتی، افزونبر ایستگاه اصلی، چهار ایستگاه پشتیبان معین شدهاند تا در صورت بروز حادثه، سریعترین زنجیره امدادرسانی فعال شود.
نجومی با اشاره به زیرساختهای فیزیکی افزود: ارتقای ایستگاههای آتشنشانی، فرایند دشوار و پیچیدهای بود، اما ۲۰ درصد آنها را ارتقا دادیم و امروز میتوانم با اطمینان بگویم شرکت ملی نفت ایران صاحب مجموعهای از ایستگاههای آتشنشانی است که مطابق استانداردهای بهروز و بینالمللی تجهیز شدهاند.
وی با اشاره به رویکرد برنامهریزی در این مجموعه، بیان کرد: همه اهداف و کلانروندهای ما بر مبنای متدولوژی هوشمند تدوین شده است. این بدان معناست که همه برنامهها در حوزه اچاسائی، هدفگذاریهای مشخص، قابل ارزیابی، قابل ردیابی و دارای بازه زمانی دقیق هستند و هیچ بخشی از فرایندها خارج از معیار سنجش نیست.
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با تأکید بر آمادگی کامل نیروهای عملیاتی در برابر تهدیدات، تصریح کرد: ما فقط به سناریوهای کوچک یا احتمالی بسنده نکردیم، بلکه تهدیدات را در مقیاس بزرگ شناسایی و تحلیل کردهایم. همه این سناریوها بهصورت شفاف و روشن در سطح شرکت ملی نفت ایران تعریف شده است و برای هریک از آنها برنامهریزیهای دقیق و تمرینهای عملیاتی گستردهای انجام شده است تا در صورت بروز هرگونه حادثه، پاسخ سریع و متناسب داده شود.
نجومی با اشاره به تجربه عملی نیروها در شرایط بحرانی، بیان کرد: ثمره این آموزشها و تمرینات سخت را در جریان حوادث و جنگهای اخیر (جنگهای تحمیلی سوم و ۱۲روزه) مشاهده کردیم. عملکرد درخشان آتشنشانان در مقابله با شرایط اضطراری و اطفای حریق در آن بازه زمانی، گواهی بر توانمندی و آمادگی فراوان این مجموعه در مدیریت بحران است.
تخصصمحوری بهوسیله المپیادهای آتشنشانی
وی به محور «توانمندسازی منابع انسانی» اشاره کرد و گفت: در کنار هوشمندسازی و استانداردسازی، بر ارتقای توان جسمی و تخصصی نیروها تمرکز کردهایم. با همین هدف، المپیادهای آتشنشانی در سطح شرکت ملی نفت و شرکتهای تابع برگزار میشود. این مسابقهها فقط ورزشی نیستند، بلکه رقابتهایی علمی، تخصصی و عملیاتی هستند که بر اساس سختگیرانهترین استانداردهای بینالمللی طراحی شدهاند تا تخصص نیروها در محیطهای شبیهسازیشده به چالش کشیده شود.
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به برنامههای محیط زیستی، از «برنامه جامع جمعآوری گازهای مشعل» و پروژههای احیای محیط زیستی نظیر «احیای مرجانهای خلیج فارس» بهعنوان بخشی از تعهدات سازمان به توسعه پایدار یاد کرد.
نجومی با اشاره به محورهای محیط زیستی این مجموعه، بیان کرد: هیچ پروژهای در شرکت ملی نفت ایران، بدون مجوزهای ارزیابی و هماهنگی کامل با سازمان حفاظت از محیط زیست به مرحله اجرای فیزیکی نمیرسد.
وی با اشاره به اقدامهای ویژه در مناطق حساس، تصریح کرد: شرکت ملی نفت ایران را حامی جنگلهای حرا معرفی میکنیم. برای جلوگیری از هرگونه آسیب به این مناطق حفاظتشده، حتی روششناسی فرایندهای اکتشاف و تولید خود را تغییر دادیم. هرچند تغییر فناوری و متدهای عملیاتی هزینههای زیادی بههمراه دارد، اما صیانت از محیط زیست برای ما یک اولویت عملیاتی و مذاکرهناپذیر است.
هوشمندسازی و ورود به عصر تازه فناوری
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به لزوم بهروزرسانی ابزارهای مدیریتی، از ورود فناوریهای نوظهور به این حوزه خبر داد و گفت: ما در حال پیشبرد برنامه جامعی برای هوشمندسازی اچاسائی هستیم. بهکارگیری هوش مصنوعی و روشهای استخراج داده را در حوزههای بهداشت حرفهای، ایمنی، آتشنشانی و محیط زیست در دستور کار قرار دادهایم تا تصمیمهای مدیریتی بر اساس تحلیلهای دقیق دادهها اتخاذ شود.
نجومی محورهای کلیدی این تحول را چنین برشمرد: اجرای دقیق نشستهای Toolbox Talk پیش از آغاز به کار، ارزیابیهای سختگیرانه برای عملیات غیرمعمول و بهروزرسانی مستمر دستورالعملهای ایمنی در کل زنجیره ارزش از اکتشاف تا صادرات، همگی بهمنظور استقرار سیستمهای ایمنی فرایندهاست تا مدیریت پیشگیرانه بهجای مدیریت واکنشی، اولویت اصلی باشد.
وی از وجود بیش از ۲۰۰ پروژه مصوب پدافند غیرعامل خبر داد که امسال و سال آینده بهطور جدی پیگیری میشوند.
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران ، چشمانداز و اهداف کلان این مجموعه را «کاهش حداکثری خسارتها و حرکت بهسمت توسعه پایدار» دانست و با تأکید بر ابعاد انسانی مدیریت بحران تصریح کرد: وقتی از کاهش خسارتها سخن میگوییم، اولویت اول ما صیانت از منابع انسانی است؛ زیرا حفظ جان کارکنان، محیط زیست و آرامش جوامع پیرامون تأسیسات نفتی، بسیار حیاتیتر از تجهیزات فیزیکی است.
گسترش نظام آموزشی با توجه به آمار حوادث
وی با قدردانی از مدیریت «سرمایه انسانی»، از رویکردی تازه در برگزاری دورههای آموزشی خبر داد و تصریح کرد: آموزشهای کلی و روتین نداریم، نظام آموزشی خود را بر اساس «شناسایی خلأها»، «تحلیل نرخ حوادث» و «نگاشت فرایندی» بازتعریف کردهایم.
نجومی در توضیح این روش گفت: هرگاه مشاهده کردیم آمار حوادث در بخش ویژهای مانند «سقوط از ارتفاع» افزایش یافته است، بهسرعت دورههای تخصصی کار در ارتفاع را بر اساس استانداردهای روز جهانی در همه مراکز آموزشی شرکت ملی نفت فعال کردیم. این یعنی آموزش در شرکت نفت، پاسخی مستقیم به نیازهای عملیاتی و تحلیل دادههای میدانی است.
مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت ملی نفت ایران با اشاره به اثربخشی این مسیر، افزود: نتیجه همافزایی بین مدیریت اچاسائی و سرمایههای انسانی را در پایداری تولید شاهد بودیم؛ بهویژه در شرایط بحرانی و جنگهای گذشته که توانستیم تولید را در سطح پربازده حفظ کنیم.
وی با اشاره به برنامههای آینده، از تدوین «پروژه جامع آموزش مدیریت اچاسائی شرکت ملی نفت ایران» خبر داد و گفت: این پروژه با هدف ارتقای مستمر سطح کیفی سرمایه انسانی و انطباق با استانداردهای بهروز جهانی در دستور کار قرار دارد تا صنعت نفت بهسمتی حرکت کند که ایمنی، نه یک دستورالعمل، بلکه نوعی فرهنگ جاری در همه سطوح سازمان باشد.