پیام خوزستان - دزفول- هفته سالمند فرصتی برای شنیدن صدای نسلی است که سالها زیسته و امروز با دغدغههایی همچون درمان، معیشت، تنهایی و محدودیتهای شهری دستوپنجه نرم میکند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها - رویا رجبی: پشت چهره هر سالمند، خاطراتی از روزهای دور، تلاش برای خانواده و سهمی از تاریخ این شهر نهفته است اما امروز بخشی از این نسل بیش از همیشه به توجه، حمایت و همراهی جامعه نیاز دارد.
هفته سالمند فرصتی برای دیدن دوباره این قشر، نه فقط در قاب برنامههای مناسبتی بلکه در متن زندگی شهری است. سالمندان همچنان بخشی از سرمایه اجتماعی شهر هستند و کیفیت زندگی آنان، تصویری از میزان توجه جامعه به کرامت و رفاه نسلهای گذشته ارائه میدهد.
از مسائل معیشتی و درمانی گرفته تا دسترسی به فضاهای مناسب شهری، حملونقل و حضور اجتماعی. چرا که سالمندان با نیازهایی روبرو هستند که نمیتوان آنها را تنها به یک هفته در تقویم محدود کرد. حالا در هفته سالمند، صدای این نسل باید بیشتر شنیده شود، نسلی که سالها پای این شهر ایستاده و امروز انتظار دارد شهر نیز برای آسودگی و زندگی بهتر آنان قدمی جدیتر بردارد.
هزینه درمان، دغدغه همیشگی است
یکی از سالمندان ساکن دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به هزینههای زندگی میگوید: در سن بالا، هزینه درمان و دارو بیشتر از گذشته اهمیت پیدا میکند. خیلی از سالمندان درآمد محدودی دارند و وقتی هزینههای مختلف زندگی بالا میرود، پرداخت هزینههای درمان برایشان دشوار میشود.
صادق مریدنژاد که ۶۷ ساله و بازنشسته یک اداره دولتی است، ادامه میدهد: سالمندان بیشتر از هر چیز به آرامش و حمایت نیاز دارند. انتظار ما این است که خدمات درمانی و امکاناتی که برای سالمندان در نظر گرفته میشود، در دسترستر باشد تا مجبور نباشیم برای هر کاری دغدغه و هزینه زیادی داشته باشیم.
یکی دیگر از سالمندان دزفولی درباره شرایط زندگی در شهر میگوید: تردد برای سالمندان همیشه آسان نیست. پیادهروهای نامناسب، نبودن محل استراحت کافی و سختی استفاده از بعضی مسیرها باعث میشود خیلی از سالمندان ترجیح بدهند کمتر از خانه خارج شوند.
فاطمه کرامت زاده که معلم بازنشسته و متولد ۱۳۴۰ است، میافزاید: سالمند هم بخشی از جامعه است و باید بتواند در شهر رفتوآمد کند و از فضای عمومی استفاده کند. اگر امکانات شهری متناسب با شرایط سالمندان باشد، هم استقلال بیشتری خواهند داشت و هم کمتر احساس محدودیت میکنند.
لزوم برگزاری برنامه های تفریحی ویژه سالمندان
یک سالمند دیگر ساکن دزفول نیز در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: گاهی فکر میکنند سالمند فقط به امکانات درمانی نیاز دارد در حالی که دیدار با دیگران و داشتن ارتباط اجتماعی هم برای ما مهم است. وقتی ارتباطها کمتر شود، احساس تنهایی بیشتر میشود.
وی ادامه میدهد: برنامههای اجتماعی، فرهنگی و تفریحی مخصوص سالمندان میتواند حال و هوای زندگی را بهتر کند. انتظار داریم در کنار توجه به مسائل درمان و معیشت، برای حضور سالمندان در جامعه و استفاده از امکانات فرهنگی و اجتماعی هم برنامه بیشتری وجود داشته باشد.
همچنین یک فعال اجتماعی و فرهنگی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می کند: سالمندی بخشی طبیعی از مسیر زندگی است که دیر یا زود، همه ما به آن خواهیم رسید. شاید همین یک واقعیت ساده کافی باشد تا نگاهمان به سالمندان را از «افراد نیازمند مراقبت» به «نسلی که بخشی از هویت و سرمایه اجتماعی جامعه را ساخته است» تغییر دهیم.
امیر قنبرزاده می افزاید: سالمندان امروز، همان پدران و مادران، معلمان، کارگران، مدیران، کشاورزان، هنرمندان و شهروندانی هستند که سالها برای ساختن خانواده و جامعه تلاش کردهاند.
به گفته وی بسیاری از آنچه امروز به عنوان شخصیت فردی و اجتماعی در خود میشناسیم، ریشه در تربیت، آموزش، محبت، سختگیریها، تجربهها و حتی فداکاریهای همین نسل دارد.
این فعال اجتماعی ادامه می دهد: شایسته نیست تنها در مناسبتهایی مانند هفته سالمند به یادشان بیفتیم و صرفا چند مراسم تقدیر برگزار کنیم و پس از پایان این هفته، دوباره آنان را به حاشیه زندگی اجتماعی برگردانیم.
قنبرزاده با اشاره به شعار هفته سالمند امسال، «عصر زندگی طولانیتر؛ بازاندیشی در نظامها برای زندگی بهتر»، می گوید: این شعار دقیقاً ما را به همین بازنگری دعوت میکند؛ اینکه آیا شهر، خانواده، خدمات اجتماعی، نظام سلامت، فضاهای شهری و حتی نگاه فرهنگی ما، خود را با واقعیت افزایش طول عمر و جمعیت سالمند هماهنگ کردهاند یا خیر؟ روز شمار هفته سالمند امسال نیز از همین نگاه حکایت دارد.
وی با طرح پرسش ما چگونه با سالمندان رفتار میکنیم؟ می گوید: واقعیت این است که رفتار امروز ما با سالمندان، تصویری از جامعه فردای ماست. اگر امروز سالمندی را به دلیل سنش نادیده بگیریم، صدایش را نشنویم، تجربهاش را بیارزش بدانیم یا او را از متن جامعه کنار بگذاریم، نباید انتظار داشته باشیم نسلهای بعد، زمانی که ما به سالمندی رسیدیم، رفتار متفاوتی با ما داشته باشند.
قنبرزاده معتقد است رفتار ما با سالمندان، آینهای است که روزی رفتار دیگران با خودمان را در آن خواهیم دید.
وی با بیان اینکه جامعه سالم، جامعهای نیست که فقط برای دوران جوانی برنامه داشته باشد، تصریح می کند: جامعه سالم، برای کودکی، جوانی، میانسالی و سالمندی، همزمان برنامه دارد و میان نسلها دیوار نمیکشد.
این فعال اجتماعی بیان می کند: سالمندان نیز نباید صرفاً دریافتکننده خدمات باشند بلکه تجربه، دانش، خاطرات، مهارت و سرمایه اجتماعی آنان میتواند در آموزش نسل جوان، فعالیتهای فرهنگی، امور اجتماعی، مشاوره، انتقال تجربههای شغلی و حتی تصمیمسازیهای شهری مورد استفاده قرار گیرد، همانطور که شعار روز ششم تأکید میکند، باید از نگاه «سالمند به عنوان خدمتگیرنده» به نگاه «سالمند به عنوان سرمایه اجتماعی» حرکت کنیم.
قنبرزاده ادامه می دهد: از سوی دیگر، شهر دوستدار سالمند فقط شهری با چند نیمکت و پارک مناسب نیست؛ شهری است که سالمند در آن احساس امنیت، احترام، مشارکت و تعلق داشته باشد، بتواند به مراکز درمانی، فرهنگی و اجتماعی دسترسی آسان داشته باشد و در تصمیمات مربوط به زندگی شهری نیز صدایش شنیده شود.
وی با بیان اینکه هفته ملی سالمند میتواند فرصتی برای تجلیل باشد اما مهمتر از تجلیل، اصلاح نگاه و رفتار است، تاکید می کند: بیاییم سالمندان را فقط در قاب عکسهای مناسبتی، مراسمهای تقدیر و پیامهای تبریک نبینیم. آنان بخشی از گذشته، سرمایه امروز و بخشی از آینده جامعهاند.
قنبرزاده بیان می کند: شاید بهترین هدیه به یک سالمند، نه یک مراسم پرزرقوبرق، بلکه احترام، شنیدن حرفهایش، حفظ شأن و کرامتش و دادن فرصت برای ادامه حضور مؤثر در جامعه باشد و فراموش نکنیم امروز رفتار ما با سالمندان، فردای سالمندی خود ما را نیز شکل خواهد داد.
وجود بیش از ۵۶ هزار سالمند در دزفول
در عین حال رئیس مرکز بهداشت دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می کند: بر اساس آمارها، بیش از ۵۶ هزار نفر از جمعیت شهرستان دزفول را سالمندان تشکیل میدهند و این تعداد، ۱۰.۵ درصد از جمعیت شهرستان را شامل می شود.
غلامرضا زادمهر با تاکید بر ضرورت تغییر نگرش جامعه نسبت به دوران سالمندی و توجه به سالمندان بهعنوان سرمایههای ارزشمند اجتماعی، می گوید: تغییر نگرش نسبت به دوره سالمندی در جوامع امروزی، بهویژه در ایران که در مسیر سالمندی جمعیت قرار دارد، نیازمند بازنگری و توجه جدی است.
به گفته رئیس مرکز بهداشت دزفول، مهمترین تغییر نگرش، توجه به سالمندی بهعنوان یک فرصت و سرمایه ارزشمند، نه تهدید یا هزینه است.
زادمهر می افزاید: با بهبود وضعیت سلامت در حوزه بهداشت و درمان، ارتقای برنامههای پیشگیری و کنترل عوامل خطر، ارائه آموزشهای سلامتمحور، کنترل عوامل خطر قابل مداخله و همچنین شناسایی و درمان بهموقع بیماریها، سن امید به زندگی به حدود ۷۶ سال ارتقاء یافته است، موضوعی که بیانگر افزایش طول عمر و فرصت حضور بیشتر سالمندان در کنار خانواده و جامعه است.
وی به خدمات ارائهشده در مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان دزفول اشاره می کند و می گوید: تمامی سالمندان ۶۰ سال و بالاتر میتوانند برای بهرهمندی از خدمات بهداشتی، از جمله خطرسنجی بیماریهای غیرواگیر، غربالگری سلامت روان و بررسی مشکلات تعادلی دوران سالمندی، به نزدیکترین واحد بهداشتی محل سکونت خود مراجعه کنند.
رئیس مرکز بهداشت دزفول همچنین با تأکید بر نقش خانوادهها در حمایت از سالمندان، یادآور می شود: گاهی محدودیتهای جسمی و کاهش توانایی حرکتی، موجب میشود سالمندان امکان مراجعه مستقل به مراکز سلامت را نداشته باشند؛ بنابراین از خانوادهها انتظار میرود با همراهی و حمایت از سالمندان، زمینه دسترسی آنان به خدمات سلامت را فراهم کنند.
سرمایههای ارزشمند اجتماعی
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی دزفول نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، سالمندان را شهروندان توانمند و سرمایههای ارزشمند اجتماعی عنوان می کند و می گوید: توجه همهجانبه به سلامت، کرامت، استقلال، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی سالمندان یه امر ضروری است.
لیلا محبی با اشاره به شعار هفته ملی سالمندان در سال ۱۴۰۵ با عنوان «عصر زندگی طولانیتر؛ بازاندیشی در نظامها برای زندگی بهتر» بیان می کند: افزایش امید به زندگی، دستاوردی ارزشمند است و در کنار آن باید برای سالهای طولانیتر زندگی، برنامهریزی مناسب داشته باشیم تا سالمندان بتوانند این سالها را با سلامت، نشاط، عزت و مشارکت بیشتر سپری کنند.
وی در ادامه تصریح می کند: سالمندان، سالها برای خانواده و جامعه تلاش کردهاند و بخش مهمی از تجربه، دانش و سرمایه اجتماعی جامعه را در اختیار دارند. بنابراین نگاه ما به آنها باید از «خدمتگیرنده» به «شهروند توانمند و سرمایه اجتماعی» تغییر کند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی دزفول تاکید می کند: سالمندی پایان نقشآفرینی نیست، آغاز مرحلهای متفاوت از زندگی است و وظیفه همه است که شرایطی فراهم کنیم تا سالمندان این سالها را با عزت، سلامت و امید بیشتری زندگی کنند.
به گزارش خبرنگار مهر، هفته سالمند شاید فرصتی برای یادآوری جایگاه این نسل باشد، اما دغدغههای سالمندان دزفول به یک هفته محدود نمیشود، از هزینههای درمان و معیشت گرفته تا دشواری تردد، تنهایی و کمبود فضاهای مناسب شهری. سالمندان بخشی از حافظه زنده این شهر هستند و توجه به کیفیت زندگی آنان، نیازمند برنامهریزی و اقدام مستمر است نه فقط گرامیداشت در تقویم.