پیام خوزستان - پس از خبر هدف قرار گرفتن یک شمپاد آمریکایی در تنگه هرمز، نام شناورهای بدون سرنشین بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛اما شمپاد و شهپاد چه هستند، چگونه هدایت میشوند و چرا این شناورهای کوچک به یکی از ابزارهای مهم در جنگ دریایی تبدیل شدهاند؟

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان خوزستان ، در پی اعلام نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درباره هدف قرار دادن یک فروند «شمپاد» آمریکایی در تنگه هرمز، این اصطلاح بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
اما شمپاد چیست، چه تفاوتی با شهپاد دارد و این شناورهای بدون سرنشین چه نقشی در جنگهای دریایی دارند؟
نیروی دریایی سپاه در اطلاعیهای اعلام کرد یک فروند شمپاد (شناور مدیریتپذیر از راه دور) متعلق به ارتش آمریکا که قصد ورود به منطقه حفاظتشده تنگه هرمز را داشت، مورد حمله قرار گرفته است. در ادبیات نظامی و رسانهای، اصطلاح «شهپاد» نیز برای اشاره به شناورهای بدون سرنشین و هدایتپذیر از دور استفاده میشود.
شمپاد چیست؟
«شمپاد» در کاربردی که در اطلاعیه اخیر سپاه آمده، مخفف شناور مدیریتپذیر از راه دور است؛ یعنی شناوری که بدون حضور خدمه در داخل آن، از یک مرکز یا سامانه بیرونی هدایت و کنترل میشود.
این شناورها میتوانند برای مأموریتهایی مانند پایش و شناسایی، مراقبت دریایی، جمعآوری اطلاعات، گشتزنی و در نمونههای نظامی برای عملیات رزمی مورد استفاده قرار گیرند.
مهمترین ویژگی چنین شناورهایی این است که برای انجام مأموریت، نیازی به حضور مستقیم نیروی انسانی روی شناور ندارند. به همین دلیل میتوان آنها را در مناطقی به کار گرفت که حضور یک شناور سرنشیندار با خطر بیشتری همراه است.
شهپاد چیست؟
«شهپاد» نیز اصطلاحی است که برای شناور هدایتپذیر از دور به کار میرود و در ادبیات فناوری نظامی به شناورهای بدون سرنشین اطلاق میشود. این شناورها میتوانند سطحی یا زیرسطحی باشند و بر اساس نوع سامانه، به صورت کنترل از راه دور یا با سطحی از خودکار بودن فعالیت کنند.
بنابراین، در سادهترین بیان، شهپاد یک شناور بدون سرنشین است که میتواند از راه دور هدایت شود. البته همه شناورهای بدون سرنشین یک فناوری یا یک کاربرد ندارند و برخی از آنها برای مأموریتهای به طور کامل خودکار طراحی شدهاند.
تفاوت شمپاد و شهپاد چیست؟
تفاوتی که در نامگذاری دیده میشود، بیشتر به تعریف و شیوه استفاده از اصطلاحات مربوط است.
«شمپاد» در اطلاعیه اخیر سپاه به صورت مشخص برای شناور مدیریتپذیر از راه دور به کار رفته است، در حالی که «شهپاد» اصطلاحی رایج برای شناور هدایتپذیر از دور است.
در نتیجه، نمیتوان تنها از تفاوت دو واژه نتیجه گرفت که با دو فناوری کاملا متفاوت روبهرو هستیم. آنچه اهمیت دارد، نوع شناور، سطح کنترل انسانی، میزان خودکار بودن، تجهیزات نصبشده و مأموریتی است که برای آن تعریف شده است.
به بیان سادهتر، شمپاد و شهپاد هر دو به خانواده شناورهای بدون سرنشین و قابل کنترل از راه دور مربوط میشوند، اما کاربرد دقیق هر اصطلاح به تعریفی بستگی دارد که سازنده یا نیروی نظامی استفادهکننده از آن ارائه میکند.