پیام خوزستان - ایسنا / تغییرات غیرعادی و نامتعادل در سطح هورمون تستوسترون میتواند خطر بروز نوعی اختلال جدی در ریتم و تپش قلب را در مردان افزایش دهد و ضرورت توجه دقیق به تنظیم این هورمون را دوچندان سازد.
هورمون تستوسترون به عنوان اصلیترین هورمون مردانه، نقشی حیاتی در سلامت جسمی، سطح انرژی، توان عضلانی و عملکرد جنسی ایفا میکند. با افزایش سن، سطح این هورمون در بسیاری از مردان میانسال و سالمند کاهش مییابد و به همین دلیل، درمانهای جایگزینی هورمون برای بهبود کیفیت زندگی این افراد بسیار رایج شده است. با این حال، مصرف این داروها باید کاملاً حسابشده باشد، چرا که هورمونها بر بخشهای حیاتی بدن و به ویژه سیستم گردش خون و قلب اثر مستقیم میگذارند و هرگونه دستکاری در مقدار طبیعی آنها پیامدهای متعددی دارد.
از سوی دیگر، اختلال فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین نوع بینظمی در ضربان قلب است که باعث تپش نامنظم و ناکارآمدی حفرات بالایی قلب میشود. این وضعیت پزشکی خطرات عمدهای از جمله افزایش شدید احتمال بروز سکته مغزی را در پی دارد و بیماران مبتلا به آن اغلب ناچارند تا پایان عمر از داروهای رقیقکننده خون استفاده کنند. بنابراین، آگاهی از ارتباط میان درمانهای هورمونی مردانه و بروز این اختلال خطرناک قلبی برای حفظ سلامت عمومی جامعه اهمیت فوقالعادهای دارد.
در همین راستا، گروهی از پژوهشگران مرکز پزشکی امور کهنهسربازان کانزاسسیتی در ایالت میسوری آمریکا، مطالعهای جامع را برای ارزیابی اثرات سطوح مختلف تستوسترون بر بروز بینظمیهای قلبی به انجام رساندهاند.
این پژوهشگران برای روشن شدن این موضوع، کلیه شواهد، دادهها و مطالعات علمی موجود و در دسترس را مورد بازبینی دقیق قرار دادند تا مشخص کنند درمان با تستوسترون تا چه اندازه برای ریتم قلب ایمن یا ناایمن است و چه محدودهای از این هورمون، کمترین میزان خطر را برای بیماران به همراه دارد.
یافتههای حاصل از این بررسیها که در نشریه علمی Journal of the Endocrine Society متعلق به «نجمن غدد درونریز آمریکا انتشار یافتهاند، نشان دادند که رابطه میان هورمون تستوسترون و اختلال فیبریلاسیون دهلیزی از یک الگوی U-شکل پیروی میکند. بر اساس این الگو، مردانی که سطح تستوسترون خون آنها بسیار پایین یا بسیار بالا است، در معرض بیشترین خطر ابتلا به این بینظمی قلبی قرار دارند، در حالی که کمترین میزان خطر در افرادی مشاهده میشود که سطح هورمون آنها در میانه محدوده طبیعی قرار دارد.
به گفته محققان، این پدیده هم از طریق مطالعات گسترده جمعیتی و هم با آزمایشهای آزمایشگاهی تایید شده است؛ به این صورت که کمبود یا افزایش بیش از حد تستوسترون، هرکدام از طریق سازوکارهای زیستی جداگانه و متفاوتی سلولهای ماهیچه قلب را دچار اختلال میکنند و بنابراین دوز دارو و تعیین سطح هدف در درمان اهمیت بسیار بالایی دارد.
پژوهشگران بر اساس دادهها توصیه میکنند که هدف پزشکان در درمان جایگزینی هورمون، باید رساندن سطح تستوسترون به میانه محدوده طبیعی، یعنی حدود ۳۵۰ تا ۵۵۰ نانوگرم در دسیلیتر باشد و نباید سطح آن به سمت مرزهای بالا هدایت شود. این درمان نیازمند شخصیسازی دقیق برای هر بیمار است، به طوری که پیش از شروع درمان باید شرایطی مانند چاقی، آپنه خواب، فشار خون بالا و مصرف الکل ارزیابی و مدیریت شوند و ترجیحاً از داروهایی با آزادسازی پیوسته و پایدار استفاده گردد.
همچنین لازم است بیماران تحت نظارت ساختاریافته و منظم قرار گیرند که این نظارت شامل اندازهگیری فرم آزاد تستوسترون در صورت غیرطبیعی بودن پروتئینهای ناقل هورمون، پایش درصد گلبولهای قرمز خون یا هماتوکریت به عنوان محدودیت اصلی دوز مصرفی، و کنترل مداوم ریتم قلب، فشار خون و کارکرد کبد و کلیهها است.