هم‌افزایی ابزارهای حمایتی و زیست‌بوم فناوری، شتاب‌دهنده توسعه در صنعت نفت

پیام خوزستان - معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری، هم‌افزایی میان ابزارهای حمایتی و بازیگران زیست‌بوم فناوری برای تسریع فرایند توسعه و تجاری‌سازی فناوری را ضروری دانست و گفت: با تمرکز بر حل مسائل اولویت‌دار صنعت نفت و بهره‌گیری از توانمندی‌های موجود، می‌توان گام‌های مؤثری در رفع چالش‌های این صنعت برداشت.

به گزارش خبرنگار شانا، امید شاکری دوشنبه (۱۱ خرداد) در آیین معارفه مدیران حوزه پژوهش و فناوری صنعت نفت ضمن تبریک اعیاد سعید قربان و غدیر و قدردانی از حمایت‌های وزیر نفت از حوزه فناوری و نوآوری، آن را فرصتی مهم برای توسعه فعالیت‌های فناورانه در صنعت نفت دانست و بیان کرد: جابه‌جایی‌های مدیریتی با هدف افزایش هماهنگی و دستیابی به نتایج مطلوب‌تر انجام می‌شود.
وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر نقش فناوری‌های نوین در تولید نفت و گاز، گفت: در پی این تأکیدها، اقدام‌های مؤثری در حوزه فناوری، ازجمله پروژه احیای چاه‌های کم‌بازده نفتی، آغاز شد که اداره کل پژوهش و فناوری و پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در آن نقش مستقیم داشته‌اند. امیدواریم این فعالیت‌ها به نتایج مطلوب برسد و به دستاوردی ماندگار برای صنعت نفت کشور تبدیل شود.
معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با تأکید بر اینکه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت متعلق به همه ارکان صنعت نفت است، افزود: این مجموعه می‌تواند زمینه‌ساز حضور مؤثر بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در رفع نیازهای فناورانه صنعت باشد. ازاین‌رو، انتظار می‌رود شرکت‌های اصلی صنعت نفت در بخش‌های نفت، گاز، پالایش و پخش و پتروشیمی با اعتماد بیشتر، مسائل و نیازهای خود را به پارک ارجاع دهند و از ظرفیت‌های قانونی و اجرایی آن برای حل چالش‌های موجود بهره ببرند.
شاکری، هم‌افزایی میان ابزارهای حمایتی و بازیگران زیست‌بوم فناوری را ضروری دانست و گفت: ظرفیت‌هایی همچون تولید بار اول، تسهیلات تبصره ۱۸، بیمه محصولات بار اول، صندوق پژوهش و فناوری و اعتبار مالیاتی باید در کنار یکدیگر به کار گرفته شوند تا فرایند توسعه و تجاری‌سازی فناوری با سرعت بیشتری پیش برود.
وی بر گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها، پژوهشگاه صنعت نفت، پارک فناوری و نوآوری و مدیریت‌های پژوهش و فناوری شرکت‌های اصلی تأکید و بیان کرد: با تمرکز بر حل مسائل اولویت‌دار صنعت نفت و بهره‌گیری از توانمندی‌های موجود، می‌توان گام‌های مؤثری در رفع چالش‌های این صنعت برداشت.
افزایش همکاری میان نهادهای پژوهشی و فناورانه
سید فرهنگ فصیحی لنگرودی، سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت نیز در این آیین بیان کرد: با وجود شرایط خاص کشور در یک سال گذشته، ازجمله محدودیت‌ها و چالش‌های متعدد، اقدام‌های گسترده‌ای برای استقرار و تثبیت ساختارهای پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت انجام شد. ایجاد ارکان سازمانی، استقرار فرایندهای اجرایی، افتتاح حساب‌ها، تأمین ردیف بودجه مستقل و فراهم‌سازی زیرساخت‌های قانونی از اقدام‌هایی بود که زمینه فعالیت حرفه‌ای پارک را فراهم کرد.
وی با اشاره به تعاملات گسترده با وزارت علوم و نهادهای ذی‌ربط برای رفع موانع ساختاری و ارتقای جایگاه پارک گفت: در این مدت، موضوع‌هایی همچون اصلاح شاخص‌های ارزیابی، توسعه همکاری‌های ملی، ایجاد و تقویت ادبیات تخصصی مرتبط با نقش پارک در زیست‌بوم نوآوری و پیگیری ظرفیت‌هایی مانند اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در دستور کار قرار گرفت. پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در نقطه تلاقی زیست‌بوم نوآوری کشور و زیست‌بوم صنعت نفت قرار دارد و باید نقش واسط و تسهیل‌گر میان عرضه‌کنندگان و متقاضیان فناوری را ایفا کند.
سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت از ساماندهی منابع درآمدی پارک و توسعه سازوکارهای همکاری با شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان خبر داد و افزود: در این مدت، بسترهای حقوقی لازم برای واگذاری پروژه‌ها و توسعه فناوری از طریق پارک فراهم شد و افزون بر طرح احیای چاه‌های کم‌بازده نفتی، چندین قرارداد پژوهشی و فناورانه دیگر نیز در مسیر اجرا قرار گرفت که این روند می‌تواند به توسعه بازار فناوری و افزایش نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در حل مسائل صنعت نفت منجر شود.
فصیحی لنگرودی با قدردانی از حمایت‌های وزیر نفت، معاون وزیر در امور مهندسی، پژوهش و فناوری و مدیران صنعت نفت، گفت: اکنون پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت از مرحله شکل‌گیری عبور کرده و آماده پذیرش مأموریت‌های بزرگ‌تر است.
وی با اشاره به مسئولیت جدید خود در اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت، بر ضرورت تقویت سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری، توسعه همکاری میان ارکان پژوهش و فناوری صنعت نفت و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های فناورانه برای حل مسائل راهبردی این صنعت تأکید کرد.
توسعه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت نیازمند حمایت همه ارکان صنعت نفت است
مهدی احمدخان‌بیگی، سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت نیز در ادامه این آیین، از اعتماد وزیر نفت و معاون وزیر در امور مهندسی، پژوهش و فناوری قدردانی کرد و گفت: بخش مهمی از اقدام‌های زیربنایی مورد نیاز پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در یک سال گذشته با تلاش‌های آقای فصیحی و همکاران مجموعه انجام شده و امروز این پارک از بسیاری از زیرساخت‌های اولیه برای ایفای نقش مؤثر در زیست‌بوم فناوری برخوردار است.
وی با اشاره به ویژگی‌های خاص پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت بیان کرد: این مجموعه در شرایطی فعالیت می‌کند که باید هم‌زمان پاسخگوی الزام‌ها و شاخص‌های وزارت علوم و نیازهای عملیاتی و فناورانه صنعت نفت باشد. ازاین‌رو، ایجاد هم‌راستایی میان انتظارات این دو حوزه و تعریف مأموریت‌های متناسب با نیازهای صنعت نفت، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های پیش‌روی پارک است. هدف اصلی باید حرکت به‌سمت ایجاد بنگاه‌های دانش‌بنیان، توسعه کسب‌وکارهای فناورانه و خلق ارزش افزوده برای صنعت نفت باشد.
سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با بیان اینکه این مجموعه همچنان با برخی چالش‌های زیرساختی ازجمله مسائل مربوط به تأسیسات و خدمات پایه روبه‌روست، تصریح کرد: رفع این موانع و توسعه ظرفیت‌های پارک بدون همراهی شرکت‌های اصلی صنعت نفت ممکن نیست. مدیران و مسئولان شرکت‌های ملی نفت، گاز، پالایش و پخش و صنایع پتروشیمی باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و اجرایی پارک، زمینه ارجاع پروژه‌ها، توسعه همکاری‌های فناورانه و استفاده بیشتر از توان شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کنند.
خان‌بیگی با تأکید بر اینکه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت باید به زمینه‌ای برای توسعه فناوری و تسهیل ارتباط میان صنعت و شرکت‌های فناور تبدیل شود، گفت: همه مدیران و مجموعه‌های صنعت نفت باید خود را در موفقیت این پارک سهیم بدانند. هرچه مشارکت شرکت‌ها در تعریف نیازها، ارجاع کار و استفاده از ظرفیت‌های پارک بیشتر باشد، امکان حل مسائل صنعت از مسیر فناوری و نوآوری نیز افزایش می‌یابد. امیدوارم با حمایت ارکان مختلف صنعت نفت، پارک بتواند نقش مؤثرتری در توسعه فناوری‌های مورد نیاز این صنعت ایفا کند.
ضرورت تقویت تعهد مدیریتی به توسعه فناوری
عظیم کلانتری‌اصل، رئیس پژوهشگاه صنعت نفت نیز در این آیین بیان کرد: تجربه نشان می‌دهد که در ساختارهای اجرایی کشور، فناوری هنوز به‌صورت کامل در اولویت تعهدی مدیران قرار نگرفته و همین مسئله سبب کاهش تمرکز و اثربخشی در اجرای برنامه‌های فناورانه شده است. برای ارتقای این وضعیت، لازم است تعهد مدیریتی به فناوری تقویت شده و به شاخص‌های عملکردی و برنامه‌ای متصل شود تا امکان پاسخگویی و پیگیری نتایج فراهم شود.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح الگوهای حکمرانی فناوری در صنعت نفت گفت: بخشی از چالش‌های موجود، در رویکردهای گذشته و تمرکز بر پروژه‌های متعدد بدون اولویت‌بندی دقیق ریشه دارد. تمرکز بر تعداد محدودی از مسائل اصلی و هم‌راستا با اهداف برنامه هفتم توسعه، می‌تواند اثربخشی فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه را افزایش دهد.
رئیس پژوهشگاه صنعت نفت با بیان اینکه برای «پساتوسعه فناوری» در کشور الگوی منسجم و کارآمدی وجود ندارد، افزود: لازم است سازوکارهای جدیدی برای تکمیل زنجیره توسعه فناوری و تجاری‌سازی شکل گیرد و نقش نهادهایی مانند پارک فناوری در تسهیل این فرایند تقویت شود. همچنین، افزایش چابکی، شفافیت و تسهیل‌گری در فرایندهای مرتبط با ارجاع و اجرای پروژه‌های فناورانه در صنعت نفت ضروری است.
همگرایی شرکت‌های اصلی نفت؛ شرط موفقیت پارک فناوری
محسن مظلوم فارسی‌باف، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران نیز در ادامه این آیین بیان کرد: امیدواریم این تغییرات مدیریتی به تقویت تعامل میان بخش‌های مختلف صنعت نفت و زیست‌بوم نوآوری منجر شود. استمرار تعاملات حرفه‌ای و رفع موانع اجرایی، در مسیر توسعه فناوری ضروری است.
وی با اشاره به برخی چالش‌های موجود در مسیر فعالیت پارک‌های فناوری، گفت: یکی از مسائل مهم، تفاوت در نگاه و سطح تعامل شرکت‌های بزرگ صنعت نفت با پارک‌های فناوری است که می‌تواند بر فرایند ارجاع کار اثرگذار باشد. لازم است سازوکارهایی طراحی شود تا شرکت‌های توانمند و بزرگ دانش‌بنیان نیز انگیزه و امکان بیشتری برای حضور فعال در پارک‌ها و مشارکت در پروژه‌های فناورانه داشته باشند.
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران بر ضرورت تقویت هماهنگی میان چهار شرکت اصلی وزارت نفت، مدیران پژوهش و فناوری و مدیران برنامه‌ریزی تأکید کرد و افزود: برگزاری نشست‌های مشترک و منسجم می‌تواند به هم‌سویی دیدگاه‌ها و توزیع بهینه منابع منجر شود. برخی چالش‌ها نیازمند اقدام‌های مقطعی برای تثبیت وضعیت و سپس حرکت به‌سمت اصلاحات ساختاری هستند.
تمرکز بر پروژه‌های اولویت‌دار و تأمین مالی فناورانه در پالایش
مهدی دژحسینی، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران نیز در این آیین بیان کرد: یکی از موضوع‌های کلیدی در توسعه فناوری، تأمین منابع مالی و تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز است و استقرار پارک فناوری در مجاورت مجموعه‌های عملیاتی ازجمله پالایشگاه تهران، فرصت مناسبی برای اتصال مستقیم نیازهای صنعت به ظرفیت‌های فناورانه فراهم کرده است.
وی با اشاره به ظرفیت‌های مالی موجود در صنعت پالایش و صندوق‌های پژوهش و فناوری افزود: بخش قابل توجهی از منابع می‌تواند از طریق صندوق‌های پژوهش و فناوری و سازوکارهای سرمایه‌گذاری مشترک (CVC) شرکت‌های پالایشی به‌سمت پروژه‌های فناورانه هدایت شود. توسعه این مسیر می‌تواند نقش مهمی در تجاری‌سازی فناوری و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان ایفا کند.
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تأکید بر اهمیت تمرکز بر پروژه‌های اولویت‌دار تصریح کرد: به‌جای پراکندگی در موضوع‌های متعدد، باید بر مسائل کلیدی مانند بهینه‌سازی و حل چالش‌هایی نظیر نفت‌کوره تمرکز شود. با ایجاد مراکز نوآوری و تحقیقاتی مشترک در چهارچوب پارک فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای صنعتی می‌توانند با هم‌افزایی بیشتر به حل مسائل راهبردی صنعت پالایش کمک کنند.
براساس این گزارش، در این آیین سید فرهنگ فصیحی لنگرودی به‌عنوان سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت و مهدی احمدخان‌بیگی به‌عنوان سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت معرفی شدند.