میدان نفتی دیجیتال؛ گامی برای تصمیم‌گیری هوشمند

پیام خوزستان - مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب با تأکید بر ضرورت حرکت صنعت نفت به سمت مدیریت داده و تصمیم‌گیری هوشمند، گفت: امروزه در صنعت نفت جهان، مزیت رقابتی اصلی تنها در تولید نیست، بلکه در تحلیل داده‌ها و اتخاذ تصمیم‌های پیشگیرانه نهفته است و دیجیتالی‌کردن میدان‌های نفتی به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

به گزارش شانا به نقل از شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، رامین حاتمی در حاشیه نشست آغاز فاز آزمایشی پروژه «میدان نفتی دیجیتال (DOF)» با اشاره به اجرای پایلوت هوشمندسازی چاه‌های نفت، اظهار کرد: با اجرای این پروژه، امکان پایش لحظه‌ای داده‌هایی مانند دما و فشار چاه‌ها فراهم شده است که گامی مهم در بهبود مدیریت تولید و بهره‌وری عملیات به‌شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه این پروژه دو پیام مهم به همراه دارد، افزود: نخست آنکه نشان داد دو شرکت باسابقه می‌توانند از مرحله تصمیم‌گیری تا اجرای میدانی، در مدت‌زمانی کوتاه به نتیجه برسند و ثبت این رکورد در کمتر از یک سال، اتفاقی قابل توجه است. دوم اینکه این پروژه، نقطه‌ای حساس و تعیین‌کننده برای مناطق نفت‌خیز جنوب است، زیرا تغییر رویکرد از مدل‌های سنتی به مدیریت دیجیتال میدان‌ها را به خوبی نشان می‌دهد.
دیجیتالی‌سازی میدان‌های نفتی؛ از جمع‌آوری داده تا تصمیم‌گیری هوشمند
مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب با اشاره به تفاوت مدل‌های سنتی و نوین تصمیم‌گیری در صنعت نفت تصریح کرد: در گذشته تصمیم‌ها بر پایه داده‌های مقطعی اتخاذ می‌شد، اما امروز با تحلیل داده‌های برخط، امکان تصمیم‌گیری پیشگیرانه فراهم شده است؛ یعنی پیش از آنکه یک مسئله به حادثه تبدیل شود، می‌توان آن را مدیریت کرد.
حاتمی این پروژه را نقطه عطفی در مسیر تحول دیجیتال مناطق نفت‌خیز جنوب دانست و گفت: همان‌گونه که روزی استفاده از اطلاعات سرچاهی امری نو تلقی می‌شد، امروز نیز باید با همین نگاه به دیجیتالی‌سازی میدان‌ها بنگریم. آغاز این مسیر اجتناب‌ناپذیر است و هرچه زودتر وارد آن شویم، امکان موفقیت در این راه طولانی بیشتر خواهد بود.
وی با تأکید بر اینکه هدف پروژه صرفاً جمع‌آوری داده نیست، افزود: در گام‌های بعدی، تحلیل داده و اتخاذ تصمیم‌های هوشمند در دستور کار قرار دارد. همین داده‌ها، بزرگ‌ترین سرمایه سازمان را شکل می‌دهند. 
تغییر نگاه به دیجیتالی‌سازی از رویکرد هزینه‌ای به رویکرد سرمایه‌گذاری
مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب ارزش سازمانی را ترکیبی از منابع هیدروکربوری و سرمایه انسانی دانست و بیان کرد: اگر مدیریت هوشمندانه‌ای بر این دو مؤلفه حاکم شود، نتیجه آن بهینه‌سازی تولید، افزایش ضریب بازیافت و در نهایت خلق ثروت خواهد بود. از این رو، نگاه به دیجیتالی‌سازی باید از رویکرد هزینه‌ای به رویکرد سرمایه‌گذاری تغییر کند.
حاتمی با اشاره به نقش راهبردی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب در اقتصاد کشور گفت: برای شرکتی که مسئول حدود ۷۵ درصد تولید نفت و ۱۰ درصد تولید گاز کشور است، دیجیتالی‌کردن به معنای صیانت هوشمندانه از منابع، افزایش تاب‌آوری تولید و همگامی با صنعت نفت روز دنیاست.
وی تأکید کرد: هدف ما تنها حفظ تولید نیست، بلکه مدیریت هوشمند منابع و ذخایر برای آینده است. با توسعه دیجیتالی‌سازی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی، می‌توان صنعتی به‌روز، پویا و پیشتاز را برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشت.
هوشمندسازی میادین نفتی با فناوری بومی
محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران نیز در این نشست با اشاره به همکاری نزدیک و صدساله این شرکت با صنعت نفت، از اجرای موفقیت‌آمیز پروژه پایلوت هوشمندسازی چاه‌های نفت با استفاده از فناوری بومی خبر داد.
وی با تأکید بر اینکه مراحل طراحی، اجرای پایلوت و ایجاد پلتفرم هوشمندسازی کاملاً با توان مهندسی داخلی انجام شده است، افزود: مرحله بعدی این همکاری، بومی‌سازی تجهیزات و حسگرهای میدان‌ها است که باید دارای استاندارد صنعتی و نظامی بوده و در شرایط سخت آب‌وهوایی پایدار باقی بمانند. هدف نهایی توسعه هوشمندسازی در سطح وسیع‌تر چاه‌های نفت کشور و ارتقای بهره‌وری و دقت عملیات است.
مدیرعامل شرکت مخابرات ایران همچنین با اشاره به قابلیت این فناوری برای صادرات، گفت: این پروژه اثبات کرد که می‌توان پروژه‌های پیچیده و فناورانه‌ای که پیش از این در انحصار شرکت‌های خارجی بود، با همکاری داخلی به سرانجام رساند و به لبه فناوری روز دنیا دست یافت. شرکت مخابرات همچنین آمادگی دارد زیرساخت‌های ابری امن و فیبر نوری مورد نیاز صنعت نفت را در استان‌های نفت‌خیز تامین کند.
به گزارش شانا، در فاز آزمایشی این پروژه، ۱۲ حلقه چاه از میدان نفتی اهواز به‌عنوان چاه‌های کاندیدا انتخاب شده‌اند. این چاه‌ها با نصب تجهیزات هوشمند به‌صورت آنلاین و لحظه‌ای پایش می‌شوند و امکان تحلیل دقیق داده‌ها برای مهندسان بهره‌بردار فراهم شده است. اجرای پروژه میدان نفتی دیجیتال، افزون بر افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک‌های عملیاتی، زمینه‌ساز توسعه هوشمندسازی در سایر میادین نفتی و ارتقای جایگاه فناوری در صنعت نفت کشور است.