پیام خوزستان

آخرين مطالب

گرگیعان؛ آیینی دیرپا و جاودان مقالات

گرگیعان؛ آیینی دیرپا و جاودان
  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - ایسنا/خوزستان هر سال در نیمه ماه رمضان و همزمان با زادروز امام حسن مجتبی (ع) مراسم قدیمی و کهن «گرگیعان» در میان عرب‌های استان خوزستان برگزار می‌شود.
«گرگیعان» یا «قرقیعان» نام آیین سنتی رایج بین عرب‌های استان خوزستان، هرمزگان و کشورهای عربی مانند عراق است که در نیمه ماه رمضان اجرا می‌شود. در این آیین، کودکان با پوشیدن لباس‌های نو و محلی یعنی دشداشه برای پسران و عبا برای دختران به خانه‌های مختلف می‌روند و عیدی و شیرینی می‌گیرند.
رسم گرگیعان در میان فرهنگ‌های دیگر از جمله در میان مردم دزفول در خوزستان نیز مرسوم است و آن را با عنوان «ثوابه یا جوابه» اجرا می‌کنند.
عرب‌های خوزستان بنا بر رسمی قدیمی در ماه مبارک رمضان کودکان خود را برای نیمه‌ ماه آماده می‌کنند. در شب پانزدهم ماه رمضان به مناسبت میلاد امام حسن مجتبی (ع) پس از نماز مغرب و عشا جشنی برپا می‌شود. کودکان لباس‌های محلی می‌پوشند، سنگ‌های کوچکی به دست می‌گیرند و در حالی که به سمت خانه‌ همسایه‌ها راه می‌افتند، سنگ‌ها را به هم کوبیده و با ضرباهنگی که به وجود می‌آید اشعاری را همنوایی می‌کنند. به در خانه‌ها می‌کوبند و منتظر گرفتن شیرینی و هدیه از صاحب خانه می‌شوند. این آیین سنتی «گرگیعان» نام دارد.
در شب پانزدهم رمضان کودکان و نوجوانان معمولاً در گروه سنی 3 تا 15 سال پس از افطار، لباس‌های محلی خود را می‌پوشند، پسران دشداشه و دختران لباس عربی بر تن می‌کنند و با آویختن کیسه‌هایی پارچه‌ای بر گردن و ضربه زدن به سنگ‌هایی که در دست دارند، برای جمع کردن عیدی و شیرینی ماه رمضان به سوی کوچه روانه می‌شوند و با به صدا درآوردن در خانه‌ها، اشعار «ماجینه یا ماجینه حل الکیس و انطینا» (آمدیم و آمدیم. در کیسه را باز کن و به ما عیدی و شیرینی بده) را می‌خوانند.

پیام خوزستان

اگر اهالی خانه در پشت ‌بام باشند کودکان خطاب به آن‌ها می‌گویند: «یا اَهلِ سِطوح تَنطونِه لَو نَروح» (ای کسانی که بالای پشت‌ بام ایستاده‌اید، به ما عیدی می‌دهید یا برویم؟) معمولا کودکان به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ گروهی می‌خوانند: «گَرگیعان و گَرگیعان» و گروه دوم پاسخ می‌دهند: «الله یَعطیکُم رَضعان» (خدا به شما بچه دهد) یا این‌که «الله اَیخلی اَولیدکُم» (خدا پسر کوچک‌تان را نگه دارد) سپس صاحب‌خانه‌ها خوراکی‌هایی را به کودکان می‌دهند.
این آیین هر سال در محلات به‌صورت خودجوش توسط کودکان برگزار می‌شود. این مراسم 14 رمضان سال 1392 برای نخستین بار در موزه هنرهای معاصر اهواز و تحت نظر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان هم‌زمان با نمایشگاه قرآن برگزار شد. کودکان و نوجوانان دختر و پسر با پوشش سنتی در حالی که کیسه‌های سنتی بر گردن داشتند با برهم زدن ریگ‌هایی در دست وارد سالن موزه هنرهای معاصر اهواز شدند و با اشعار عربی به مناسبت ولادت به‌صورت نمادین برگزار کردند. فعالان فرهنگی در این مراسم غرفه‌ای برای پذیرایی از کودکان در نظر گرفته بودند که به کودکان شیرینی و هدایای مختلف اهدا کردند. در این اجرای نمادین که توسط تعدادی از فعالان فرهنگی ـ مذهبی اهواز اجرا شد، علاقه‌مندان به میراث فرهنگی شرکت کردند و بسیاری از رسانه‌های خبری این مراسم را به‌صورت مکتوب و تصویری پوشش دادند.
نام اصلی این آیین «قرقیعان» است، ولی با توجه به این‌که عرب‌های خوزستان حرف «قاف» را در بیشتر کلمات «گاف» تلفظ می‌کنند به آن «گرگیعان» می‌گویند. آیین گرگیعان با نام‌های مختلف در کشورهای عربی وجود دارد مردم بغداد آن را «ماجینه» و اهالی جنوب بغداد به آن «کرکیعان» می‌گویند. در بحرین «قرقاعون»، قطر «قرنقعوه»، کویت و شرق عربستان «قریقعان»، عمان «قرنقشوه» و در امارات متحده عربی و شهرستان میناب و جزیره قشم به نام «حق‌اللیله» شناخته شده‌ است. این مراسم در بندر دیلم و شهرستان پارسیان نیز با نام «گره‌گشو» و در بندر دیر و بندر کنگان نیز با نام «گرگشو» برگزار می‌شود.

پیام خوزستان

درباره ریشه و معنی کلمه «قرقیعان» نظرهایی وجود دارد؛ برخی معتقدند این کلمه از «قرع الباب» به معنای در ‌زدن گرفته شده ‌است. به‌خاطر این‌که کودکان در خانه‌ها را برای دریافت شیرینی و عیدی می‌کوبند. نظر دیگری که در باب معنی «گرگیعان» آمده‌ این است که می‌گویند از کلمه «قرّهالعین» گرفته شده که به معنای شادی و سرور انسان است و از آنجا که مراسم گرگیعان مصادف می‌شود با تولد حضرت امام حسن مجتبی (ع) و خوشحالی پدربزرگ او، محمد بن عبدالله برای تولد اولین نوه‌اش، می‌گویند که مردم برای عرض تبریک به حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) و همسرش حضرت فاطمه زهرا (س) «قره عین! قره عین!» گویان به در منزل‌شان می‌رفتند و کم‌کم به‌صورت مناسبتی هر سال در میان مسلمانان رواج گرفت.
در شهریور 1395 اداره ‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان مراسم آیینی «گرگیعان» را در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رساند.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.payamekhuzestan.ir/Fa/News/845880/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

آماری قابل تامل از قاچاق زعفران به خارج

ممنوعیت تیک تاک آزادی بیان مردم آمریکا را نقض می‌کند

سپاه منادی آزادی و عدالت خواهی است

چه لزومی داره خونه دوست متاهلت تا این وقت شب بمونی؟

خنداندن و شادبودن مردم عیب نیست!

نقش آفرینی علیرضا کمالی در فیلم «هفت و نیم»

دانشمند ایرانی به دنبال ردپای ماهواره‌ها!

دیدار نوروزی با 3 هزار و 388 تن از خانواده‌های معزز شهدا و ایثارگران

مادر و همسر شهیدان گرانقدر «سلطانی» به فرزندان و همسر شهیدش پیوست

حمله کوبنده مقاومت عراق به هدفی مهم درجولان اشغالی

حمله مقاومت عراق به مواضع رژیم صهیونیستی در جولان اشغالی

نفت آبادان، دل کندن سخت است! (عکس)

نفت آبادان، دل کندن سخت است!

قتل وحشتناک مادر در اثر بدگویی‌ های پدر معتاد

شانس بزرگ فراز و نفت آبادان در مسیر بقا!

حمله بامدادی کوبنده مقاومت اسلامی عراق به هدفی مهم درجولان اشغالی

حمله پهپادی مقاومت عراق به جولان اشغالی

بازگشت دانش آموزان بازمانده از تحصیل به چرخه تعلیم و تربیت

تکذیب فشار‌ها بر رهبران حماس برای ترک قطر

آمادگی وزارت ورزش و جوانان برای واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

پیروزی برابر صنعت نفت آبادان، بهترین برد سال پرسپولیس بود

جنوبی‌ها فردا به دریا نروند

طرح جامع مدیریت پسماند شهر‌های استان خوزستان بازنگری شود

علی رضا حرب در جنوب لبنان به شهادت رسید

کشف 2 هزار لیتر سوخت قاچاق در خرمشهر

علی رضا حرب در جنوب لبنان به شهادت رسید + عکس و جزئیات

مرگ‌ومیر حوادث ترافیکی در خوزستان 12 درصد کاهش داشت

ضبط 18 هزار لیتر سوخت قاچاق در خوزستان

تظاهرات علیه نتانیاهو در سراسر سرزمین‌های اشغالی

تشکیل جبهه هنری و رسانه‌ای در سطح محور مقاومت و جهان ضروری است

داستان چپ شدن خودرو عمو قناد و کمک رسانی به موقع مردم

نیروهای رضوان با ضربات مهلک ارتش ما را فرسوده‌اند

واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

آمادگی وزارت ورزش برای واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

تأیید نهایی حدود 11 هزار متقاضی خوزستانی در طرح جوانی جمعیت

کشف 14 فقره سرقت در آبادان

طلسم بزرگ روی گچ دست علیرضا بیرانوند

این دو چهره مشهور تلویزیون حسابی مردم را سرکار گذاشتند

خیلی وقته دیگه حال منو نمیپرسی

تست گزارشگری محمدحسین میثاقی از یک پسربچه در سیستان و بلوچستان

هدیه غافلگیر کننده خواهر شوهر برای تازه عروس

پشت‌پرده تعطیلی برنامه فیتیله از زبان مجید قناد

خانم بازیگر سیتیزن کدام کشور خارجی است؟

وقتی یاسمن با دیدن خواستگار حنانه غافلگیر می‌شود

رقص یهویی بهمن هاشمی وسط برنامه جنجالی شد

نمایی زیبا از زمین و ماه از دید فضاپیما اوریون ناسا

سایه جالب ماه بر زمین

حقوق سرایداران مدارس تا دو میلیون تومان افزایش می‌یابد

لزوم پای کارآمدن دستگاه های متولی برای کاهش سرقت در خوزستان/ فرهنگ سازی اصل مهمی برای کاهش جرم

عضو شورای اسلامی کلانشهر اهواز از دستاورد هیچ شهردار می گوید: حتی یک ریال سرمایه گذاری نداشته ایم! / یک «دفتر دار بدون تجربه» شهردار منطقه شده است!