پیام خوزستان

آخرين مطالب

«سازه های آبی شوشتر» شاهکار نبوغ و خلاقیت ایرانی مقالات

«سازه های آبی شوشتر» شاهکار نبوغ و خلاقیت ایرانی
  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: با فرارسیدن ایام نوروز و آغاز مسافرت‌های نوروزی، گردشگران بیشماری اعم از ایرانی و خارجی به استان خوزستان سفر می‌کنند چرا که این استان با تمدن 9 هزار ساله خود و داشتن آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری، زبانزد عام و خاص شده است.
زیگورات چغازنبیل، مسجد رنگونی های آبادان، آرامگاه دانیال نبی، تشکوه رامهرمز، شهر تاریخی شوش، دشت سوسن ایذه، پل 1700 ساله ساسانی دزفول، تالاب بین‌المللی شادگان و… فقط بخشی از جاذبه‌های مهم گردشگری خوزستان به شمار می‌روند که همه ساله پذیرای مسافران و گردشگران هستند.
شهرستان شوشتر یکی از مقصدهای گردشگران و مسافران است چرا که وجود سازه‌های آبی در شوشتر و داشتن سیستم آبیاری قدمتی به درازای تاریخ ایران سبب شده که مردم بسیاری از این آثار دیدن کنند؛ سازه‌های آبی شوشتر از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی شناخته شده در عصر پیش از انقلاب صنعتی در جهان است و از سوی سازمان یونسکو «سازه های آبی شوشتر، شاهکار نبوغ و خلاقیت» نامیده شده است.
سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی برای استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند.


در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است.
با این‌که تاریخچه ساخت سازه آبی شوشتر به دوران هخامنشی می‌رسد اما اغلب برنامه‌های نوسازی و ‏توسعه این بنا در قرن سوم میلادی و در عهد ساسانیان اجرا شده است. کارگرانی که این مجموعه سترگ را ‏بنا کرده‌اند، سربازهای رومی بوده‌اند که پس از شکست والرین، امپراتور روم از شاپور یکم، شاهنشاه ‏ساسانی به اسارت درآمدند. طبق نقل تاریخ، فرمانروای ساسانی دستور داد با نیروی کار سربازان اسیر ‏رومی، سازه آبیاری عظیمی با یک آبراهه و دو بند بنا شود تا با استفاده از آن، جریان آب این دیار ‏کنترل شود.
بازدید جهانگردان از سازه آبی شوشتر
جالب است بدانید این سازه در جهان بسیار شناخته شده تر از ایران است! ده‌ها کتاب و مقاله در خصوص این مجموعه نگاشته شده و هزاران جهانگرد سالانه از این مجموعه بازدید می‌کنند. خیلی از گروه‌های جهانگردی اروپا تنها برای بازدید از این سازه به ایران سفر می‌کنند.
در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی جهت استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند. در قسمت انتهایی ضلع غربی این مجموعه، سیکا قرار دارد که دسترسی به فضای درون آن از طریق چند پله دستکند میسر است. درون این فضا یک حوض 8 ضلعی با کانال‌های کوچک به چشم می‌خورد. آب این حوض از طریق یک جوی که از دیواره سیکا خارج می‌شود تأمین و از طریق دو کانال کوچک به درون رودخانه هدایت می‌شود.


این مجموعه جزئی از کانال‌های آبرسانی به آسیاب‌ها بوده که بعدها در دوره قاجار و در زمان حکومت محتشم (از حکام محلی) سدی در این مکان زده شده و در این مکان آب از یک قسمت داخل و وارد یک 8 ضلعی گود شده و سپس از این هشت ضلعی وارد دو کانال و از آنجا وارد رودخانه می‌شود.
اساس کار مجموعه به این صورت است که سد گرگر مسیر رودخانه را مسدود کرده و سطح آب را برای آبگیری سه تونل حفر شده در تخته سنگ بالا می‌آورد. تونل‌های سه‌گانه، آب را به مجموعه هدایت می‌کنند و به کانال‌های متعددی تقسیم می‌شوند که پس از گرداندن چرخ آسیاب‌ها، آب به صورت آبشارهایی به محوطه‌ای حوضچه مانند سرازیر می‌شود.
یکی از ویژگی‌های بسیار بارز مجموعه آسیاب‌ها و آبشارها مجاورت آن با بافت تاریخی شهر شوشتر است. این محوطه علاوه بر استفاده‌های صنعتی، در ایام کم آبی نیز، آب مورد نیاز ساکنان را تأمین می‌کرد.
جاذبه‌های چشم‌نواز تونل‌های سه‌گانه در سازه آبی شوشتر
یک ویژگی بسیار زیبا و منحصر به فرد بصری نیز که در این مجموعه وجود دارد و جلوه‌ای خاص به آن می‌بخشد این است که آب حاصل از پساب آسیاب‌ها به صورت آبشارهای مصنوعی زیبا به محوطه‌ای حوضچه مانند می‌ریزد که منظره‌ای چشم‌نواز و دل‌انگیز را در مقابل دیدگان هر بیننده به وجود می‌آورد. همچنین در محوطه پشت بند که محل آبگیری سه تونل معروف «سه کوره»، «دهانه شهر» و «بلیتی» است نیز چشم‌انداز زیبایی به چشم می‌خورد.


تونل‌های سه‌گانه در پشت «پل بند گرگر»، وظیفه انتقال حجم معینی از آب را برای به حرکت درآوردن پره‌های آسیاب برعهده داشته‌اند.
مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر با توجه به زمان ساخت از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان است. این شاهکار مهندسی هم در ایران و هم در جهان بی‌نظیر است. با توجه به اهمیت شهر شوشتر در برهه‌هایی از تاریخ و توجه ویژه به احداث تأسیسات آبی در این منطقه که از فنون مهندسی پیچیده‌ای سود می‌جوید، ما را در نتیجه نهایی مصمم می‌کند که احداث آسیاب‌ها را متعلق به دوران کهن و حتی هم عصر با ساسانیان بدانیم. مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر در سال 1377 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2181 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.
همچنین مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران به کمیته میراث جهانی یونسکو معرفی شد و در نشست سالانه اعضای این کمیته در سال 2009 با احراز معیارهای 1، 2 و 5 با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره 1315 به ثبت جهانی رسید.
کد خبر 6055826

لینک کوتاه:
https://www.payamekhuzestan.ir/Fa/News/845155/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

زمان پخش «پدرخوانده 3» اعلام شد

مثل عنکبوت می‌چسبی کف تشک کشتی!

با زن گرفتن باباش مخالفه!

تصویر روز ناسا؛ حلقه‌های الماس در آسمان

چرا می خوای در مریخ سکونتگاه تشکیل بدی؟

آماری قابل تامل از قاچاق زعفران به خارج

ممنوعیت تیک تاک آزادی بیان مردم آمریکا را نقض می‌کند

سپاه منادی آزادی و عدالت خواهی است

چه لزومی داره خونه دوست متاهلت تا این وقت شب بمونی؟

خنداندن و شادبودن مردم عیب نیست!

نقش آفرینی علیرضا کمالی در فیلم «هفت و نیم»

دانشمند ایرانی به دنبال ردپای ماهواره‌ها!

دیدار نوروزی با 3 هزار و 388 تن از خانواده‌های معزز شهدا و ایثارگران

مادر و همسر شهیدان گرانقدر «سلطانی» به فرزندان و همسر شهیدش پیوست

حمله کوبنده مقاومت عراق به هدفی مهم درجولان اشغالی

حمله مقاومت عراق به مواضع رژیم صهیونیستی در جولان اشغالی

نفت آبادان، دل کندن سخت است! (عکس)

نفت آبادان، دل کندن سخت است!

قتل وحشتناک مادر در اثر بدگویی‌ های پدر معتاد

شانس بزرگ فراز و نفت آبادان در مسیر بقا!

حمله بامدادی کوبنده مقاومت اسلامی عراق به هدفی مهم درجولان اشغالی

حمله پهپادی مقاومت عراق به جولان اشغالی

بازگشت دانش آموزان بازمانده از تحصیل به چرخه تعلیم و تربیت

تکذیب فشار‌ها بر رهبران حماس برای ترک قطر

آمادگی وزارت ورزش و جوانان برای واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

پیروزی برابر صنعت نفت آبادان، بهترین برد سال پرسپولیس بود

جنوبی‌ها فردا به دریا نروند

طرح جامع مدیریت پسماند شهر‌های استان خوزستان بازنگری شود

علی رضا حرب در جنوب لبنان به شهادت رسید

کشف 2 هزار لیتر سوخت قاچاق در خرمشهر

علی رضا حرب در جنوب لبنان به شهادت رسید + عکس و جزئیات

مرگ‌ومیر حوادث ترافیکی در خوزستان 12 درصد کاهش داشت

ضبط 18 هزار لیتر سوخت قاچاق در خوزستان

تظاهرات علیه نتانیاهو در سراسر سرزمین‌های اشغالی

تشکیل جبهه هنری و رسانه‌ای در سطح محور مقاومت و جهان ضروری است

داستان چپ شدن خودرو عمو قناد و کمک رسانی به موقع مردم

نیروهای رضوان با ضربات مهلک ارتش ما را فرسوده‌اند

واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

آمادگی وزارت ورزش برای واگذاری مدیریت ورزشگاه آزادی به فدراسیون فوتبال

تأیید نهایی حدود 11 هزار متقاضی خوزستانی در طرح جوانی جمعیت

کشف 14 فقره سرقت در آبادان

طلسم بزرگ روی گچ دست علیرضا بیرانوند

این دو چهره مشهور تلویزیون حسابی مردم را سرکار گذاشتند

خیلی وقته دیگه حال منو نمیپرسی

تست گزارشگری محمدحسین میثاقی از یک پسربچه در سیستان و بلوچستان

هدیه غافلگیر کننده خواهر شوهر برای تازه عروس

پشت‌پرده تعطیلی برنامه فیتیله از زبان مجید قناد

خانم بازیگر سیتیزن کدام کشور خارجی است؟

وقتی یاسمن با دیدن خواستگار حنانه غافلگیر می‌شود

رقص یهویی بهمن هاشمی وسط برنامه جنجالی شد