پیام خوزستان - آنتروپیک چند روز پس از معرفی Fable 5، اعلام کرد دسترسی جهانی به این مدل را به طور موقت متوقف کرده است. تصمیمی که به گفته آنتروپیک در پی درخواست دولت آمریکا و بررسی نگرانیهای امنیتی اتخاذ شده است.
شرکت آنتروپیک روز جمعه اعلام کرد به دنبال دریافت دستور رسمی از دولت ایالات متحده، دسترسی به مدلهای Fable 5 و Mythos 5 را موقتاً متوقف کرده است. این دو مدل پیشرفتهترین سامانههای هوش مصنوعی این شرکت محسوب میشوند و بهتازگی در مرکز توجه رسانهها و کارشناسان امنیت سایبری قرار گرفته بودند.
دولت آمریکا خواستار جلوگیری از دسترسی اتباع خارجی به این مدلها شده است. آنتروپیک میگوید برای اطمینان از رعایت این دستور، ناچار شده دسترسی به این مدلها را برای همه کاربران متوقف کند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقامهای آمریکایی نگران هستند که برخی از قابلیتهای پیشرفته این مدل بتواند برای کشف آسیبپذیریهای نرمافزاری یا تحلیل زیرساختهای حساس مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
ماجرای Mythos چیست؟
نام Mythos نخستین بار در اوایل سال ۲۰۲۶ مطرح شد زمانی که آنتروپیک اعلام کرد این مدل تواناییهای کمسابقهای در حوزه امنیت سایبری از خود نشان داده است.
به گفته شرکت، Mythos قادر بود آسیبپذیریهای ناشناخته نرمافزاری را شناسایی کند. قابلیتی که از یک سو میتواند به تقویت امنیت زیرساختهای دیجیتال کمک کند و از سوی دیگر در صورت سوءاستفاده، امکان کشف نقاط ضعف سامانههای حساس را فراهم میکند. به همین دلیل نسخه اولیه این مدل تنها در اختیار گروه محدودی از سازمانها و شرکتهای فناوری قرار گرفت.
چند روز پیش آنتروپیک نسخهای عمومیتر از این فناوری را با نام Fable 5 منتشر کرد. این مدل بر پایه همان معماری توسعه یافته بود اما با محدودیتهای سختگیرانه برای جلوگیری از سوءاستفاده در حوزههایی مانند امنیت سایبری و سلاحهای زیستی عرضه شد.
هرچند آنتروپیک تأکید کرده که Fable 5 با لایههای متعدد حفاظتی عرضه شده و بسیاری از درخواستهای پرخطر را رد میکند، اما ظاهراً این تضمینها برای رفع نگرانی نهادهای دولتی کافی نبوده است. در سالهای گذشته محدودیتهای صادراتی عمدتاً بر تراشههای پیشرفته و سختافزارهای مرتبط با هوش مصنوعی متمرکز بود. اکنون اما به نظر میرسد خود مدلهای هوش مصنوعی نیز به موضوعی مرتبط با امنیت ملی تبدیل شدهاند.
آنتروپیک با تصمیم دولت آمریکا موافق نیست و در بیانیهای اعلام کرده که شواهد ارائهشده برای این اقدام کافی نبوده است. این شرکت تأکید کرده که مدلهای مورد نظر پیش از انتشار تحت آزمایشهای گسترده ایمنی قرار گرفتهاند و محدودیتهای متعددی برای جلوگیری از سوءاستفاده در آنها وجود دارد.
این شرکت همچنین گفته است تصور میکند بخشی از نگرانیهای مطرحشده ناشی از سوءبرداشت باشد و امیدوار است بتواند در آینده نزدیک دسترسی به این مدلها را دوباره برقرار کند.
اهمیت این اتفاق فراتر از آنتروپیک است. طی سالهای گذشته دولت آمریکا عمدتاً صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را محدود میکرد، اما اکنون به نظر میرسد خود مدلهای هوش مصنوعی نیز به عنوان داراییهای راهبردی و حساس در نظر گرفته میشوند.
بسیاری از کارشناسان معتقدند این تصمیم میتواند آغاز مرحله جدیدی از رقابت ژئوپلیتیکی بر سر هوش مصنوعی باشد. مرحلهای که در آن دولتها نهتنها بر سختافزار، بلکه بر دسترسی به پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی نیز نظارت خواهند کرد.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا هوش مصنوعی به فناوریای مشابه فناوری هستهای یا رمزنگاری پیشرفته تبدیل خواهد شد که دسترسی به آن بیش از پیش تحت کنترل دولتها قرار میگیرد یا خیر.