پیام خوزستان - فارس / دیماه فقط ماه «گران شدن» نبود؛ ماهی بود که بازار نشان داد در شرایط نوسانی، بین دارایی واقعی و دارایی حبابی فرق میگذارد. این تفاوت رفتاری، اگر ادامهدار باشد، مسیر پول را در ماههای بعد هم مشخص میکند؛ پول هوشمند دنبال ابزار کمحباب میرود و پول هیجانی در ابزارهای پرریسک، زودتر فرسوده میشود.
دیماه یکی از پرهیجانترین ماههای بازارهای مالی بود؛ ماهی که قیمتها با سرعت بالا رفتند، سقفهای تاریخی ثبت شد و معاملهگران برای مدتی کوتاه تصور کردند بازار وارد فاز جدیدی شده است.اما پایان ماه نشان داد این تصویر کامل نبوده و بازار، در نیمه دوم دی، وارد مرحله بازتنظیم شده است.بررسی بازدهیها نشان میدهد آنچه در میانه ماه دیده شد، الزاماً همان چیزی نیست که در عدد نهایی ثبت شده است. مداخله بازارساز، کاهش عمق معاملات و احتیاط معاملهگران باعث شد برخی بازارها بخش قابلتوجهی از رشد خود را پس بدهند.دیماه بیش از آنکه ماه «سود یکسان» باشد، ماه تفکیک ابزارها بود؛ جایی که بازار بهوضوح بین ابزارهای کمحباب و پرحباب فرق گذاشت.
دلار آزاد؛ رشد کم، اثر پررنگ
دلار آزاد دیماه را حوالی ۱۳۲ هزار تومان آغاز کرد، در میانه ماه تا سقف تاریخی ۱۴۸ هزار و ۷۵۰ تومان بالا رفت و در پایان ماه در محدوده ۱۳۸ هزار تومان بسته شد.بازدهی نهایی دلار در این ماه حدود ۴.۵ درصد مثبت بوده است.دلار آزاد؛ رشد کم، اثر پررنگاین عدد پایینتر از بازدهی ماه گذشته بوده است، اما نقش دلار فراتر از بازدهی خودش بود. دلار موتور تمام بازارها بود و هر تغییر آن، چند برابر در طلا و سکه بازتاب پیدا کرد. عقبنشینی دلار در هفته پایانی دیماه، دلیل اصلی محدود شدن بازدهی ماهانه آن است.در واقع، دلار در دیماه «کمسودترین» بازار شد، اما تعیین کرد کدام بازارها بیشترین سود را بسازند.
اونس جهانی؛ رشد بالا در خلال افزایش ریسکها
اونس طلا دیماه را در حوالی ۴۳۸۵ دلار شروع کرد و با عبور از ۴۷۰۰ دلار، بازدهی حدود ۸.۳ درصدی را ثبت کرد. این رشد ناشی از عوامل جهانی بود و ارتباط مستقیمی با شرایط بازار داخل نداشت.اما این رشد بهطور کامل به بازار ایران منتقل نشد. افت یا مهار دلار در نیمه دوم ماه و کاهش عمق معاملات باعث شد اثر اونس در قیمتهای داخلی ناقص بماند؛ شکافی که در رفتار طلا و سکه کاملاً قابل مشاهده است.
طلای آبشده؛ برنده مطلق دیماه
طلای آبشده از ۶۰ میلیون و ۳۲۰ هزار تومان به ۶۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید.بازدهی ماهانه این فلز، حدود ۱۱.۲ درصد مثبت ثبت شده که بیشترین بازدهی را دیماه در میان بازارها نشان میدهد.این عملکرد نتیجه ترکیب دو عامل بود: تغذیه همزمان از دلار و اونس، و نبود حباب ساختاری. آبشده سریعتر از سایر ابزارها واکنش نشان داد و در اصلاحهای پایانی ماه نیز کمتر آسیب دید.رفتار قیمت نشان داد پول حرفهای بازار در دیماه، بیشتر روی آبشده متمرکز بوده است.
طلای ۱۸ عیار؛ رشد بالا با احتیاط بیشتر
طلای ۱۸ عیار از ۱۳ میلیون و ۹۲۵ هزار تومان به ۱۵ میلیون و ۴۰۹ هزار تومان رسید.بازدهی ماهانه طلا نیز حدود ۱۰.۶ درصد مثبت بوده است که اونس بیشترین تاثیر راذبر آن داشته است.با وجود بازدهی بالا، این بازار زودتر از آبشده وارد فاز تثبیت شد. وابستگی بیشتر به تقاضای خرد و مصرفی باعث شد معاملهگران در نیمه دوم ماه محتاطتر عمل کنند.
سکه امامی؛ سود جذاب، مسیر پرریسک
سکه امامی دیماه را از ۱۴۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان آغاز کرد، به سقف ۱۶۹ میلیون تومان رسید و در پایان ماه روی ۱۵۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ایستاد.بازدهی ماهانه سکه نیز حدود ۹.۵ درصد ثبت شده است.سکه بیش از طلا اسیر نوسان حباب بود. رشد تند داشت، اما اصلاح هم تند بود. این رفتار نشان میدهد سکه در دیماه ابزار پرریسکتری نسبت به آبشده و طلا بود.
نیمسکه؛ ضعیفترین عملکرد ماه
نیمسکه از ۷۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به حدود ۸۲ میلیون تومان رسید.بازدهی ماهانه نیم سکه حدود ۵.۲ درصد بوده که کمترین میزان میان بازارها بوده است.حباب بالا باعث شد بازار زودتر روی نیمسکه ترمز کند. به محض افت سرعت بازار، فروشندگان فعال شدند و نیمسکه در قعر جدول ایستاد.
محمد شعبانی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: دیماه بیشتر از آنکه «ماه جهش» باشد، ماه «شناختِ ابزار درست» بود.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اگر فقط به سقفهایی که وسط ماه ثبت شد نگاه کنیم، ممکن است نتیجه بگیریم همه چیز یکپارچه صعودی بوده، اما عددهای پایانی ماه تصویر دیگری میدهد.
بازار ![]()
وی افزود: دلار تا مرزهای بیسابقه رفت، اما بازدهی نهاییاش محدود شد. این یعنی بازار در نیمه دوم دی وارد فاز جدیدی شد؛ فازی که در آن مداخله بازارساز، افت عمق معاملات و احتیاط معاملهگرها وزن بیشتری پیدا کرد.شعبانی تاکید کرد: تفاوت بازدهیها یک نکته روشن دارد؛ بازار به ابزارهای حبابدار بیشتر سخت گرفت.این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در دیماه طلای آبشده جلو افتاد چون قیمتش به دارایی واقعی نزدیکتر است و پول حرفهای هم همین را میخواهد. در مقابل، نیمسکه با اینکه وسط ماه رکورد زد، ته جدول ایستاد. این برای من یک پیام دارد: خریدارها روی ابزارهای حبابدار کمتر ریسک میکنند و با اولین نشانههای کند شدن بازار، سریعتر از آن بخش خارج میشوند.وی ادامه داد: سکه امامی سود داد، اما مسیرش پرنوسان بود. وسط ماه جهش کرد، اما در پایان ماه بخشی از رشد را پس داد. این یعنی سکه هنوز هم بازار جذابی است، اما بیشتر برای کسی که ریسک را میفهمد و با موج حرکت میکند؛ نه برای کسی که دنبال یک رشد آرام و مطمئن است.» شعبانی افزود: اگر بخواهیم دیماه را در یک جمله جمع کنیم، باید گفت: «پول به سمت ابزار کمحباب رفت، هیجان از ابزار پرحباب بیرون کشیده شد.
دیماه ۱۴۰۴ از بیرون شبیه ماه رکوردها بود؛ دلار جهش کرد، اونس جهانی سقفهای تازه دید و بازار طلا و سکه هم با موج تقاضا بالا رفت. اما اگر قرار باشد دیماه را حرفهایتر بخوانیم، باید از «عدد نهایی» شروع کنیم؛ چون آن عدد نشان میدهد بازار در پایان ماه چه چیزی را پذیرفته و چه چیزی را پس زده است.اعداد دیماه میگوید دلار با وجود سقفسازیهای سنگین، بازدهی ماهانه محدودی ثبت کرده و همین یعنی بازار در هفتههای آخر با فشار عرضه و کنترل بیشتر مواجه بوده است. در طرف مقابل، اونس جهانی رشد قابلتوجهی داشته، اما اثرش در بازار داخلی کامل تخلیه نشده؛ چون کانال انتقال آن در ایران عمدتاً دلار است و وقتی دلار از شتاب افتاد، طلا هم بخشی از ظرفیت رشد را نگه داشت.اما مهمترین پیام دیماه را طلای آبشده داد؛ اینکه وقتی بازار وارد فاز تفکیک میشود، ابزارهای نزدیکتر به ارزش واقعی جلو میافتند. آبشده هم به دلار وصل است، هم به اونس، و هم برخلاف سکهها بار حبابی کمتری دارد؛ برای همین صدرنشین شد. سکه امامی هم سود داد، ولی هزینهاش نوسان و ریسک بود. نیمسکه اما بهوضوح قربانی حباب شد و نشان داد بازار دیگر مثل دورههای قبل، هر ابزار هیجانی را تا آخر همراهی نمیکند.